དམིགས་བསལ་སྙན་ཐོ།

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ལོའི་ས་བྱི་ཞི་རྒོལ་ཆེན་མོ་ནི་བོད་མིའི་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཀྱོག་འཚམས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། དེ་ནི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བཤད་པ་ལྟར་དར་དམར་འོག་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་བོད་ཀྱི་མི་རབས་གསར་པས་སྣེ་ཁྲིད་བྱས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་ཅིང། ངོ་རྒོལ་གྱི་གྱེན་ལངས་དེ་ནི་1959དགུའི་གྱེན་ལངས་ཆེན་མོའི་རྗེས་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་ཤོས་དང་དུས་ཡུན་རིང་ཤོས་ཤིག་ཀྱང་ཆགས་ཡོད་ཅིང་། གྱེན་ལངས་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་མཁོ་སྒྲུབ་དང་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཧ་ཅང་གི་གལ་ཆེན་ཡིན་པར་བརྟེན། འདི་ག་བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་ངོས་ནས་ཀྱང་བོད་ནང་གི་ཞི་རྒོལ་གྱེན་ལངས་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་མཁོ་སྒྲུབ་དང་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་བྱ་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེར་ངོས་འཛིན་བྱས་ཏེ་ད་ལམ་གྱི་དེབ་འདི་དཔར་སྐྲུན་བྱས་པ་ཡིན། དེབ་འདིའི་རྩོམ་པ་པོ་དང་དེ་རིང་གི་བགྲོ་གླེང་འདིའི་ཐོག་ དྲ་ཐོག་ནས་མཉམ་ཞུགས་གནང་མཁན་ཚང་མ་ས་བྱིའི་ཞི་རྒོལ་ཆེན་མོའི་འཐབ་རྩོད་ ནང་ དངོས་སུ་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་མྱོང་མཁན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔང་མི་ ཤ་སྟག་ཡིན་པར་བརྟེན། ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་དེ་རིང་གི་ཐད་གཏོང་རྒྱང་བསྲིངས་ཀྱི་ལེ་ཚན་འདི་བརྒྱུད་ནས་སྐབས་དེའི་དངོས་བྱུང་གི་གནས་ཚུལ་དང་སོ་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཐོག་ ཏུ་ མྱངས་པའི་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བདེན་དཔང་ དེ་དག་ ངོ་སྤྲོད་གནང་རྒྱུ་ཡིན་པས་ དེས་ ང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་ལ་བློ་སྐྱེད་གསར་པ་ལེན་རྒྱུར་ཐེ་ཚོམ་མེད་ལ། ལྷག་པར་དུ་དེབ་འདིའི་རྩོམ་པ་པོ་འཛུམ་ཤུལ་འཇམ་དབྱངས་ཐབས་མཁས་ལགས་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ལོར་མདོ་སྨད་བླ་བྲང་བཀྲིས་འཁྱིལ་དུ་རྒྱ་གཞུང་ལ་ཞི་བའི་ངོ་རྒོལ་གྱི་སྣེ་ཁྲིད་བྱས་པའི་རྒྱུད་རིམ་དང་རྒྱབ་ལྗོངས། རྒྱ་དམག་གིས་དགོན་པར་སྔོག་བཤེར་དང། གྲྭ་དམངས་འཛིན་བཟུང་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་དག་སྐབས་དེའི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གཞི་རྩར་བཟུང་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དེབ་ཐེར་ནང་ འགོད་གནང་...

རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་རྒྱལ་མཚམས་ལས་བརྒལ་བའི་གཉའ་གནོན་འོག་དཀའ་སྡུག་མྱོང་མཁན་མང་དག་ཅིག་གི་གནད་དོན་སྙན་ཐོར་བཀོད་ཟིན་ཡོད་ཀྱང་ད་བར་དུ་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་ལ་རྒྱལ་མཚམས་ལས་བརྒལ་བའི་གཉའ་གནོན་ཐེབས་པའི་སྐོར་གྱི་གནད་དོན་གླེང་སློང་བྱས་པ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ནི་བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་ནག་གི་གནོན་ཤུགས་དེ་དག་ཧ་ཅང་རྒྱུན་ལྡན་ཅན་དུ་བརྩིས་ནས་ཡོད་པས་ཡིན།  ཁ་སང་ཕྱི་ཟླ་ ༢ པའི་ཚེས་ ༦ ཉིན་འདི་ག་བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་གིས་“བཙན་བྱོལ་བོད་མིས་མྱོང་བཞིན་པའི་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་མཚམས་ལས་བརྒལ་བའི་གཉའ་གནོན་”ཞེས་པའི་དབྱིན་ཡིག་གི་ཆེད་དོན་སྙན་ཐོ་གསར་པ་འདོན་སྤེལ་ཞུས་ཡོད་ཅིང་སྙན་ཐོ་དེ་ནི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིས་མྱོང་བཞིན་པའི་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་མཚམས་ལས་བརྒལ་བའི་གཉའ་གནོན་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཚགས་སྙན་ཐོར་བཀོད་པ་ཐོག་དང་པོ་དེ་ཆགས་ཡོད།  འཚེ་མེད་ཞི་བའི་རྩ་འཛུགས་ཁང་གི་སྐུ་ཚབ་ Rebon Catharina Banerjee Dhar ལགས་ཀྱིས་རྒྱལ་མཚམས་ལས་བརྒལ་བའི་གཉའ་གནོན་སྐོར་གསུང་བཞིན་པ། རྒྱལ་མཚམས་ལས་བརྒལ་བའི་གཉའ་གནོན་ཞེས་པ་ནི་“སྲིད་གཞུང་ཞིག་གིས་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཚམས་ལས་བརྒལ་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དུ་གནས་སྡོད་དང་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་གནས་མཁན་ཚོ་གྲགས་འགུལ་མེད་པ་བཟོ་ཐབས་”བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་ཞིག་ལ་གོ་བ་ཡིན། དེ་ནི་དུས་རྒྱུན་སྲིད་དབང་གཅིག་སྡུད་ཅན་གྱི་སྲིད་གཞུང་ཚོས་རང་གི་སྲིད་ཇུས་ལ་ཐེར་འདོན་བྱེད་མཁན་གྱི་སྡེ་ཁག་ནུས་མེད་བཟོ་ཏེ་མགོ་གནོན་ཐབས་བྱེད་པའི་ཐབས་རྩོལ་ཞིག་ཡིན།  བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོར་མཚོན་ན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་དུ་བཞུགས་པའི་ཕ་མ་སྤུན་མཆེད་སོགས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་གཏའ་མར་བཞག་སྟེ་བཙན་བྱོལ་ནང་གི་ལས་འགུལ་དང་སྨྲ་བརྗོད་སོགས་འགོག་ཐབས་སུ་གནོན་ཤུགས་འཕྲོད་ཐབས་བྱེད་བཞིན་འདུག མ་ཟད་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ལ་རྒྱུན་དུ་སོ་ལྟ་ནན་པོ་བྱེད་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དུ་རྒྱའི་གསང་ཉུལ་བ་འགྲེམ་འཇོག་བྱས་ཡོད་པའི་དོགས་སྣང་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནུས་སྟོབས་དང་མི་ཕན་ཚུན་དབར་གྱི་ཡིད་ཆེས་ལའང་དོ་ཕོག་ཆེན་པོ་ཐེབས་བཞིན་འདུག དེར་བརྟེན་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་རྒྱལ་མཚམས་ལས་བརྒལ་བའི་གཉའ་གནོན་གྱིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་པོར་གནོད་སྐྱོན་ཐེབས་བཞིན་པ་མ་ཟད་མ་འོངས་པའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ལའང་གནོད་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་ཐེབས་ཉེན་འདུག  ལྟེ་གནས་ཁང་གི་འགན་འཛིན་བསྟན་འཛིན་ཟླ་བ་ལགས་ཀྱིས་སྙན་ཐོ་གསར་པ་དེ་འདོན་སྤེལ་ཞུ་དགོས་པའི་དགོས་དམིགས་གསུང་བཞིན་པ། སྙན་ཐོ་གསར་པ་འདིས་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་རྒྱལ་མཚམས་ལས་བརྒལ་བའི་གཉའ་གནོན་དེ་ཉིད་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་འདྲ་མིན་གྱི་ལམ་ནས་མྱོང་བཞིན་ཡོད་པ་བསྟན་ཡོད།  ● བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོ་དང་ཁོང་ཚོའི་བོད་ནང་གི་ཕ་མ་སྤུན་མཆེད་དབར་གྱི་འབྲེལ་གཏུག་གི་བརྒྱུད་ལམ་མེད་པ་བཟོའམ་འབྲེལ་བ་བྱས་ན་ཉེན་ཁ་ཆེ་བར་བཟོས་ནས་འབྲེལ་ལམ་གཅོད་ཐབས་བྱེད་པ།  ●  རྒྱའི་གསང་ཉུལ་བས་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་ལ་རྒྱུས་ལོན་གཏིང་ཟབ་བྱེད་བཞིན་འདུག་ཅིང་གནས་ཚུལ་དེ་དག་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་ལ་གནོད་སྐྱོན་གཏོང་བར་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བ་དང་མི་སྒེར་ལ་འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་པར་བཀོལ་སྤྱོད་གཏོང་བཞིན་འདུག   ● བོད་ནང་གི་ཕ་མ་སྤུན་མཆེད་ཚོའི་བདེ་འཇགས་གཏའ་མར་བཞག་ནས་རྒྱ་གཞུང་གིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་དང་མསྲ་བརྗོད་སོགས་འགོག་ཐབས་བྱེད་བཞིན་འདུག ● བོད་ནང་གི་ཕ་མ་སྤུན་མཆེད་སོགས་ནས་དངུལ་གཏོང་ལེན་མི་ཐུབ་པ་བཟོས་ནས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་འཚོ་བར་དཀའ་ཁག་སྤྲོད་ཐབས་བྱེད་པ་སོགས་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀར་གནོན་ཤུགས་འཕྲོད་ཐེབས་བྱེད་བཞིན་འདུག   ལྟེ་གནས་ཁང་གི་ཉམས་ཞིབ་འགན་འཛིན་ཚེ་རིང་མཚོ་མོ་ལགས་ཀྱིས་སྙན་ཐོའི་ནང་དོན་དང་གྲུབ་དོན་སོགས་གསུང་བཞིན་པ། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་སོགས་ངོ་བོ་རྩ་བརླག་གཏོང་བའི་ཐབས་རྩོལ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་སྤེལ་བཞིན་ཡོད། གནད་དོན་འདིའི་ཐད་ནས་བལྟས་ན་རྒྱལ་མཚམས་ལས་བརྒལ་བའི་གཉའ་གནོན་བརྒྱུད་དེ་རང་བཙན་གྱི་གནས་བབ་ལྡན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ཚོའི་སྲིད་ཀྱི་བདག་དབང་སྣང་ཆུང་གཏོང་བའི་“རྣོ་ངར་ཅན་གྱི་དབང་ཤུགས་”སྤྱད་དེ་རྒྱལ་ཁབ་དེ་དག་གི་ཆབ་སྲིད་དང་རིག་གཞུང་གི་མཁའ་དབུགས་བརྟོལ་ཅིང་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར་སོགས་སྟོབས་ཤུགས་འདྲ་མིན་སྤྱད་དེ་རྒྱལ་ཁབ་དེ་དག་ལ་གནས་བཅས་པའི་དམིགས་འབེན་ཚོགས་སྡེ་ཁག་ནུས་མེད་བཟོ་ཐབས་བྱེད་བཞིན་འདུག ལྟེ་གནས་ཁང་གི་ཉམས་ཞིབ་པ་ངག་དབང་ལུང་རྟོགས་ལགས་ཀྱིས་སྙན་ཐོ་འདོན་སྤེལ་གྱི་ལས་རིམ་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བ། གནད་དོན་དེ་དང་འབྲེལ་ནས་འདི་ག་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་འཛིན་སྐྱོང་འགན་འཛིན་བསྟན་འཛིན་ཟླ་བ་ལགས་ཀྱིས་རེ་འདུན་གནང་དོན་“རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ངོས་ནས་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་རྒྱལ་མཚམས་ལས་བརྒལ་བའི་གཉའ་གནོན་མྱོང་མཁན་གྱི་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལ་འཐུས་ཚང་ལྡན་པའི་སྲུང་སྐྱོབ་དགོས་པ་མ་ཟད་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་རང་སའི་ཐོག་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་འགན་སྲུང་ནན་པོ་ཡོང་བར་བྱས་ནས་ཕྱིའི་ཐེ་ཇུས་དང་གནོན་ཤུགས་འགོག་དགོས་པ་མ་ཟད་ཁྲིམས་འགལ་ཐོག་རྒྱལ་མཚམས་ལས་བརྒལ་བའི་གཉའ་གནོན་སྤེལ་མཁན་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཁག་དང་མི་སྒེར་བཅས་ལ་འགྲོ་ཡོང་བཀག་བསྡོམས་དང་ཚོང་གི་ཉེས་ཆད་སོགས་གཏོང་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ནན་པོ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།” སྙན་ཐོ་འདི་ནས་ཀློག་ཐུབ།

བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་དང་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ཨེ་ཤི་ཡའི་ཆེ་མཐོང་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་པ་  Asian Dignity Initiative (ADI) གཉིས་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་བཏོན་པའི་ཆེད་དོན་སྙན་ཐོ་གསར་པའི་ནང་དུ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་བལ་ཡུལ་ལ་ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་རྒྱ་ནག་གི་གནོན་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་སླེབས་པར་བརྟེན་བོད་མི་ཚོའི་རང་དབང་ལ་ཚད་བཀག་སྣ་ཚོགས་ཤིག་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པས་བོད་མི་མང་པོས་ས་ཁུལ་དེར་“བོད་གཉིས་པ་”ཞེས་འབོད་བཞིན་ཡོད་པར་བརྗོད། བོད་ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་རང་དབང་ཉུང་ཤོས་གྲས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་བོས་པ་རེད་འདུག  “འགག་འཕྲང་དུ་ལུས་པའི་བལ་ཡུལ་ནང་གི་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་”ཞེས་པའི་སྙན་ཐོ་དེས་སྔོན་ཆད་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་ལ་འདེ་འཇགས་ཀྱི་གནས་མལ་བསྐྲུན་མཁན་གྱི་ས་ཆ་དེ་ནི་ད་ལྟའི་ཆར་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ལུགས་དད་མོས་རང་དབང་དང་། རིག་གཞུང་གཅེས་འཛིན་གྱི་རང་དབང་། སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་སོགས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པར་འགོག་རྐྱེན་དང་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་སྤྲོད་སའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་དང་འགྱུར་མུས་ཡིན་པ་གསལ་འདུག ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ལོར་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་དབར་ས་མཚམས་བཀག་བསྡོམས་བྱས་པ་དེ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ལོ་ནས་བལ་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག་གི་ལས་འཆར་ལ་མཉམ་ཞུགས་བྱས་པ་སོགས་ས་བབ་སྲིད་དོན་གྱི་ཆ་ནས་རྒྱ་ནག་གི་འདོད་མོས་དང་བསྟུན་དྲག་ཆེ་བ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་པས་ཁུལ་དེའི་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཁག་ལ་ལྷག་ཏུ་ཚད་བཀག་ཇེ་མང་དུ་སོང་འདུག རྒྱ་ནག་དང་བལ་ཡུལ་དབར་གྱི་ཕྱོགས་གཉིས་ཚོང་དོན་གན་རྒྱ་དེ་དག་གིས་བལ་གཞུང་གི་ངོས་ནས་“རྒྱ་ནག་གཅིག་གི་སྲིད་ཇུས་”ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་པའི་དགོས་འདུན་བཏོན་ཡོད་པར་བརྟེན་དེས་ཁུལ་དེའི་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་དམངས་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ལ་དོ་ཕོག་ཆེས་ཆེར་བཏང་དང་གཏོང་མུས་ཡིན་པ་རེད་འདུག བལ་གཞུང་གིས་དེང་གི་ཆར་“རྒྱ་ནག་གཅིག་གི་སྲིད་ཇུས་”ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་མིང་ཐོག་ནས་བོད་མི་ཚོའི་གཞི་རྩའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྤྱི་དང་མཐའ་ན་ལོ་གསར་དང་༧གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་གཏོང་བ་སོགས་རིག་གཞུང་གི་བྱེད་སྒོ་ཁག་ལའང་བཀག་བསྡོམས་བྱེད་བཞིན་འདུག སྙན་ཐོ་འདིའི་ནང་དུ་བཅར་འདྲི་བྱ་སའི་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་མང་པོས་ཁོང་ཅག་གི་གནས་བབ་ནི་འགག་འཕྲང་ཞིག་ཏུ་ལུས་པ་ལྟ་བུར་ངེས་གཏན་མེད་པ་དང་། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་མང་དག་ཅིག་རག་གི་མེད་པ་མ་ཟད། བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་ལ་བལ་གཞུང་ནས་ཡིག་ཆ་གང་ཡང་སྤྲད་མེད་པར་བརྟེན་དེ་བས་ཀྱང་ཐོབ་ཐང་དོ་ཕོག་གི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་འབྱུང་བཞིན་པ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་བྱུང་། སྐྱབས་བཅོལ་བའི་ཡིག་ཆ་ཡོད་མཁན་གྱི་བོད་མི་ཚོ་ལའང་ཐོབ་ཐང་ཉུང་ཤོས་ཤིག་ལས་རག་གི་མེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་སྐྱབས་བཅོལ་ཡིག་ཆས་ཁོང་ཅག་བལ་ཡུལ་དུ་གནས་སྡོད་བྱེད་པ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ཙམ་ལས་ལྷག་གི་ཐོབ་ཐང་དམིགས་བསལ་གང་ལའང་ཁག་ཐེག་བྱས་མེད། བལ་ཡུལ་ནང་གི་བོད་མི་ཚོ་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱིས་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་ལེན་ཐབས་བྱེད་སྐབས་རྒྱ་ནག་གི་གནོན་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་བལ་གཞུང་གིས་བོད་མི་ཚོར་ཕྱིར་སྐྱོད་ཆོག་མཆན་མི་སྤྲོད་པའི་གནས་ཚུལ་འབྱུང་བཞིན་འདུག གནད་དོན་དེའི་ཐད་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་ཞིག་གི་ཚོགས་མི་བོད་པ་ཞིག་གིས་གསུང་དོན་ལ་ “ཁོང་ཚོས་ང་ཚོར་འཚོ་བ་ཚུལ་བཞིན་སྐྱེལ་མི་བཅུག་པ་མ་ཟད་འདི་ནས་ཐོན་ཐབས་བྱས་ཀྱང་འགྲོ་བཅུག་གི་མི་འདུག བྱེད་སྟངས་དེ་ག་རེ་ཡིན་ཟེར་གྱི་ཡོད་རེད་དམ། འདི་ནི་མི་ཞིག་འཚོ་སྡོད་བྱ་སའི་གནས་བབ་སྡུག་ཤོས་དེ་ཡིན་ངེས།” གནད་དོན་དེའི་ཐད་ཨེ་ཤི་ཡའི་ཆེ་མཐོང་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་པ་...

བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་དང་ཨེ་ཤི་ཡའི་གཟི་བརྗིད་སྣེ་ཁྲིད་ཚོགས་པ་(Asian Dignity Initiative, ADI)གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་དུ་བསྒྲུབས་པའི་“ང་ཚོའི་རུས་རྐང་འཇིབས་སོང་།: ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དབང་འོག་གི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཐོབ་ཐང་།”ཞེས་པའི་ཆེད་དོན་སྙན་ཐོ་གསར་པ་འདོན་སྤེལ་གྱི་མཛད་སྒོ་ཞིག་བོད་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དུ་སྐོང་ཚོགས་བྱས།    རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་‘དུས་རབས་གསར་བའི་མི་རིགས་སྲིད་ཇུས་’ཞེས་པའི་མིང་ཐོག་ནས་བོད་ནང་དུ་རིག་གཞུང་བཙན་བསྒྱུར་གྱི་ལས་གཞི་རྒྱ་ཆེར་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཐོབ་ཐང་ལ་རྡོག་རོལ་ཚབས་ཆེན་གཏོང་བཞིན་འདུག  ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་དུས་རབས་གསར་པའི་སློབ་གསོའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་བྱིས་པ་དང་ན་གཞོན་ཚོ་དམིགས་གཏད་གཙོ་བོར་བཟུང་ནས་པེ་ཅིང་གི་སྐད་གདངས་བྱས་པའི་རྒྱའི་སྤྱི་སྐད་ལ་གདན་ཐོབ་མཐོ་ཤོས་སྤྲད་པ་དེ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཁག་ཐེག་ཡོད་པའི་མི་རིགས་རང་སྐྱོང་གི་ཐོབ་ཐང་དང་མི་རིགས་འདྲ་མཉམ་དང་དབྱེ་འབྱེད་མི་བྱེད་པའི་རྩ་དོན་སོགས་དང་ཡོངས་སུ་རྒྱབ་འགལ་ཆགས་ཡོད།    བོད་ནང་གི་བོད་མི་སྤྱི་སྒེར་གཉིས་ཀས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་དར་སྤེལ་གྱི་ལས་གཞི་སྤེལ་བ་རྣམས་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འགོག་རྐྱེན་སྣ་མང་བཟོ་བ་དང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་མཁན་རྣམས་འཇུ་བཟུང་མནར་གཅོད་གཏོང་བ། གཞུང་ངོས་ནས་ཆོག་མཆན་ཡོད་མེད་ལ་མ་བལྟོས་པར་བོད་ཀྱི་སྒེར་བཙུགས་སློབ་གྲྭ་ཁག་རིམ་པས་སྒོག་བརྒྱག་ཏུ་བཅུག་པ།  མ་ཟད་བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ཁག་གིས་ཀྱང་རྒྱའི་སྤྱི་སྐད་ཀྱི་ལམ་ནས་ནང་བསྟན་སློབ་གཉེར་བྱེད་དགོས་པའི་བཙན་སྐུལ་བྱེད་བཞིན་འདུག        རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་སློབ་གཉེར་བྱ་སའི་ཁོར་ཡུག་ཉག་ཅིག་ཏུ་གྱུར་བའི་བོད་ཀྱི་སྒེར་བཙུགས་སློབ་གྲྭ་རྣམས་སྒོ་བརྒྱག་བཞིན་པ་མ་ཟད་སྔོན་གྱི་ལྗོངས་ཞིང་ལྔས་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་སློབ་དེབ་རྣམས་ཕྱིར་བསྡུ་བྱས་ཏེ་དེའི་ཚབ་ཏུ་རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་ནས་རྒྱ་ཡིག་ཐོག་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་དམར་ཤོག་ཚོགས་པ་དང་རྒྱ་ནག་གི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དགོངས་པ་ཟེར་བ་སོགས་ནང་དོན་དུ་བྱས་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་གཅིག་གྱུར་གྱི་སློབ་དེབ་འགྲེམས་བཞིན་ཡོད་པ་དེས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་ལ་དོ་ཕོག་ཚབས་ཆེན་འཕོག་ངེས་པའི་སེམས་འཚབ་ཆེས་ཆེར་བྱ་འོས་སུ་གྱུར་ཡོད།   ཤེས་ཡོན་གྱི་ཐོབ་ཐང་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་མེད་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད་དེ་ཉིད་ནི་ཐོབ་ཐང་གཞན་དག་ཚང་མའི་འབྱུང་རྩ་ཡང་ཡིན་པས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཆིངས་ཁག་མང་པོའི་ནང་དུ་དེ་ཉིད་གཙིགས་ཆེན་དུ་བཟུང་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རིག་གཞུང་བཙན་བསྒྱུར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་དེས་“ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་འདུས་གྲུབ་ཀྱི་འདུ་ཤེས་”བརྟན་དུ་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་རྒྱའི་དབང་འོག་གི་མི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཧྭན་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོར་འདུ་ཐབས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ཤིག་དབུས་གཞུང་ནས་འགན་བླངས་ཏེ་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པར་བརྟེན་དེ་ནི་སྔར་ཡོད་རྩ་ཁྲིམས་དང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས་སོགས་ཁྲིམས་དང་སྲིད་ཇུས་གང་གིས་ཀྱང་འགོག་མི་ཐུབ་པར་གྱུར་འདུག   གཞུང་ངོས་ནས་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་གི་ཐོབ་ཐང་ལ་རྡོག་རོལ་བཏང་བར་ཐེར་འདོན་བྱེད་མཁན་གྱི་ཞི་བའི་འཐབ་རྩོད་པ་རྣམས་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཉེས་མིང་སྣ་ཚོགས་བཏགས་ཏེ་འཇུ་བཟུང་བཀག་ཉར་བྱེད་པ་དང་གཞུང་གི་བྱ་སྤྱོད་ལ་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་ཚོད་འཛིན་རྩ་ནས་མི་ཐུབ་པ་སོགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་གནས་སྟངས་དེ་བས་ཀྱང་ཚབས་ཇེ་ཆེར་བཏང་ཡོད།   དེར་བརྟེན་ད་ལྟའི་བོད་ནང་གི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་ཉེན་ཚབས་ལས་སྐྱོབ་ཕྱིར་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ངོས་ནས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་གྱི་ཆེད་མཁས་མི་སྣ་ངེས་པར་དུ་བོད་དུ་རྟོག་ཞིབ་ཆེད་མངགས་གཏོང་ཡོང་ཐབས་སུ་འབད་འབུངས་རྒྱ་ཆེར་བྱེད་དགོས་པ་དང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ངོས་ནས་བོད་དང་རྒྱ་ནག་གི་ས་ཁུལ་དུ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་རང་དབང་ལྡན་པའི་ཆེས་མཁས་པ་རྣམས་དུས་ངེས་མེད་ལ་རྟོག་ཞིབ་ཆེད་ཡོང་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་སྤྲོད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ནན་པོ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། 

བོད་མཐོ་སྒང་གི་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་མི་ཚོའི་འཚོ་བར་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་བཞིན་ཡོད།  བོད་མིའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་བཟོ་ལས་ཐོན་ཁུངས་ལས་གནམ་གཤིས་ལ་གནོད་འཚེ་གཏོང་བ་ཧ་ཅང་དཀོན་པོ་ཡིན་པས་བོད་ནང་གི་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་གི་འབྱུང་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི་འཛམ་བུ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་རྡོ་སོལ་དང་ས་བག ཟངས། ཧ་ཡང་། ཁྲོ་སོགས་ཀྱི་བཟོ་ལས་ཕོན་ཆེ་ཤོས་བྱེད་མཁན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་སྟེ་རྒྱ་ནག་ཡིན། རྒྱ་ནག་གི་བཟོ་གྲྭས་བོད་ཀྱི་རི་ཆུ་ནགས་གསུམ་གཙོས་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་དང་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་ལ་ངན་ཕྱོགས་ནས་ཤུགས་རྐྱེན་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་སྤྲད་ཡོད། དུག་རླུང་གི་འབྱུང་ཁུངས་དངོས་ལ་སྔར་བཞིན་ཚོད་འཛིན་མི་བྱེད་པར་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་གི་གནོད་འཚེ་འགོག་པར་བསྙད་ནས་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་མཐོ་སྒང་གི་གཙང་ཆུའི་འགོ་ཁུངས་སོགས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྤྱི་གླིང་བཙུགས་ཏེ་དོ་དམ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་ནས་བཏོན་པའི་སྙན་ཐོའི་ནང་རྒྱ་ནག་གིས་དུག་རླུང་གི་ཉེན་འགོག་དང་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལ་ཁ་གཡར་ནས་བོད་མཐོ་སྒང་གི་འབྲོག་མི་རྣམས་བཙན་དབང་གིས་གྲོང་དུ་གནས་སྤོ་བཅུགས་པ་མ་ཟད་བོད་མི་ཚོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁོར་ཡུག་གུན་གསབ་ཀྱི་ཁྲིམས་སྲོལ་དང་མཐུན་པར་ཁོར་ཡུག་གི་གུད་གསབ་ཚུལ་བཞིན་སྤྲོད་ཀྱི་མེད་པའི་དཔང་རྟགས་ཁུངས་འདོན་གནང་འདུགརྒྱ་ནག་གི་ཁོར་ཡུག་གུན་གསབ་སྲིད་ཇུས་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་ཡུན་གནས་དར་སྤེལ་ཐོག་གནོད་ཚབས་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པའི་དོག་གཞི་མང་པོ་བྱུང་ཡོད། བོད་མཐོ་སྒང་གི་ས་ཁྱོན་ཧ་ཅང་ཆེ་བས་སའི་གོ་ལའི་ས་ཁྱོན་གྱི་བརྒྱ་ཆ་ ༢ ཙམ་དང་ནུབ་ཡུ་རོབ་ཀྱི་ས་ཁྱོན་དང་མཉམ་པ་ཡོད། མ་ཟད་གོ་ལའི་བྱང་མའི་རླུང་གི་རྒྱུན་འཁོར་དང་། གཙང་ཆུའི་བབ་རྒྱུན། ནམ་དུས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་སོགས་ལ་ཐད་ཀར་ཤུགས་རྐྱེན་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་པས་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཁོར་ཡུག་གིས་ད་བར་མིའི་རིགས་ལ་ཕན་བདེ་རླབས་ཆེན་བསྒྲུབས་ཡོད།རྒྱ་ནག་གིས་དུག་རླུང་ཉེན་འགོག་དང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་མིང་ཐོག་ནས་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཁོར་ཡུག་ལ་དོ་དམ་ཆེས་ཆེར་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ཅིང་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོར་མཐོ་སྒང་འདི་བདག་ཏུ་བཟུང་མཁན་གྱི་བོད་ཀྱི་འབྲོག་པ་རྣམས་རང་ས་ནས་ཕུད་རྗེས་ཁོར་ཡུག་གུན་གསབ་ཚུལ་བཞིན་མ་རག་པའི་གནད་དོན་མང་པོ་འཕྲད་ཀྱིན་ཡོད་འདུག དེ་དག་ནི་བོད་མི་ཚོའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་གནད་དོན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན།རྒྱ་ནག་གི་ཁོར་ཡུག་གུན་གསབ་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ལ་གསལ་ཁ་དང་གཞི་འཛིན་ས་གང་ཡང་མེད། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་འབྲོག་པ་རྣམས་ལ་གུད་གསབ་ཧ་ཅང་ཉུང་བ་དང་གནས་སྟངས་མང་པོའི་ནང་ཁོང་ཚོར་རང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་འབྲོག་ས་བསྐྱུར་ནས་གྲོང་དུ་གཏན་འཇགས་སུ་སྡོད་པར་གུད་གསབ་ཅི་ཡང་རག་གི་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཡང་རྒྱུན་ལྡན་ལྟར་ཆགས་ཡོད། གོ་ལའི་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སྐྱེ་དངོས་སྣ་མང་ཞིག་རྩ་སྟོང་དུ་འགྲོ་ཉེན་ཡོད་པར་བརྟེན། འཛམ་བུ་གླིང་གི་མི་ཚང་མས་ད་ལྟའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྣ་མང་སྐྱེ་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་བརྒྱུད་ནས་ནུས་ལྡན་གྱི་འཆར་གཞི་ཞྀག་འདོན་སྤེལ་དང་ལག་བསྟར་ཡོང་བར་རེ་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གིས་སྐྱེ་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་མིང་ཐོག་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྤྱི་གླིང་མང་ཆེ་བ་བོད་དུ་བཙུགས་ཡོད་ཅིང་དེ་དག་ཕལ་ཆེ་བའི་ནང་བོད་ནང་གི་སྣ་མང་སྐྱེ་དངོས་འདུ་སའི་ས་ཁུལ་གནད་འགག་ཆེ་བ་རྣམས་ཚུད་མེད།རྒྱ་ནག་གི་ཀུན་མན་གྲོང་ཁྱེར་དུ་དྲྭ་ལམ་བརྒྱུད་ཚོགས་བཞིན་པའི་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་སྣ་མང་སྐྱེ་དངོས་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ལས་རིམ་དང་པོ་སྟེང་རྒྱ་ནག་གིས་ངེས་པར་དུ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༠ ནས་ ༢༠༣༠ བར་རང་གིས་གཙིགས་སུ་འཛིན་པའི་དམིགས་གཏད་ ༩ ཟེར་བ་དེ་དག་གིས་མི་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་དགེ་ཕན་འབྱུང་རྒྱུ་ཡིན་པའི་སྐོར་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་ཁ་གསལ་ཞིག་བྱེད་དགོས། ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་མི་རྣམས་དང་ས་གནས་མི་མང་ལ་ཁོར་ཡུག་གུན་གསབ་ཀྱི་ཐད་ནས་ངེས་པར་དུ་ཁེ་ཕན་དང་པོ་རག་ཐབས་བྱེད་དགོས་ཤིང་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྣ་མང་སྐྱེ་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་སྤྱི་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་...

དེ་རིང་ནི། རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གིས་༸པཎ་ཆེན་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་གང་བྱུང་འཇུ་བཟུང་གིས་བཙན་འཁྲིད་རྗེས། ད་ལྟའི་བར་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སོང་ནས་མི་ལོ་༢༢འགོར་བའི་དུས་ཚིགས་ཁྱད་པར་ཞིག་ཆགས་ཡོད། རྒྱ་གཞུང་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༥ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༧ ཉིན།  ༸པཎ་ཆེན་ཆུང་སྲིད་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་དང་། ཁོང་གི་ཕ་མ་ནང་མི་དང་བཅས་གང་བྱུང་འཇུ་བཟུང་བཙན་འཁྲིད་བྱས་ཤིང་། སྐབས་དེར་དགུང་ལོ་༦ཙམ་ཡིན་པའི་ཁོང་།  འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་ཆུང་ཤོས་སུ་གྱུར་བ་མ་ཟད། གར་ཆོས་ཆ་མེད་གྱུར་ནས་ད་ལྟའི་བར་མི་ལོ་༢༢སོང་བའི་༸ཁོང་ནི། འཛམ་གླིང་སྟེང་ནས་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སོང་བའི་ལོ་ཚད་རིང་ཤོས་ཀྱི་མི་སྣ་གཅིག་པུ་དང་། དེ་ནི་རྒྱ་གཞུང་གིས་ད་ལྟ་དགུང་ལོ་༢༨ཡིན་པའི་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་གང་བྱུང་འཇུ་བཟུང་གིས་མི་ལོ་༢༢བཀག་ཉར་བྱས་པ་གཅིག་པུ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། ༸ཁོང་གི་འཚོ་བསྡད་རང་དབང་དང་ངོ་རྟགས་རང་དབང་བརྩི་མེད་རྡོག་རོལ་དང་། ༸ཁོང་ལ་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་གཞི་རྩའི་ཐོང་ཐང་ཆ་ཚང་བཀག་སྡོམ་དང་། ༸ཁོང་ལ་དད་པའི་བོད་མིའི་ཡོངས་ཀྱི་དད་ཆོས་རང་དབང་ལ་སྣང་མེད་བྱས་པ་སོགས་ནི།   རྒྱལ་སྤྱི་དང་རྒྱལ་ནང་གི་ཁྲིམས་སྒྲིག་ཁག་དང་འགལ་བའི་ཉེས་སྤྱོད་ཅིག་ཆགས་ཡོད་ན། འདི་ག་ལྟེ་གནས་ཁང་གིས།    ད་ལྟ་༸པཎ་ཆེན་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་ནི་གཞན་གྱི་བྱ་རའི་འོག་སྡོད་དགོས་པའི་བྱིས་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། རང་ལོ་ ༢༨ སོན་པའི་གཞོན་ནུ་དར་མ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་སྟབས།   རྒྱ་གཞུང་གི་ <<རྩ་ཁྲིམས>> དོན་ཚན་ ༣༤ པའི་ནང་རང་ལོ་...

འདི་ག་བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་གིས། རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ནང་དམར་ཤོག་མང་ཚོགས་ལམ་ཕྱོགས་སློབ་གསོ་ཟེར་བའི་ཆབ་སྲིད་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཏེ། བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁག་ནང་བོད་མིའི་སྤྱི་དམངས་ཁེ་དབང་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྩ་གཏོར་གཏོང་བཞིན་པའི་ཐད། <<ལམ་ཕྱོགས་དམར་པོ>> ཞེས་པའི་ཉམས་ཞིབ་སྙན་ཐོ་ཞིག་ཉེ་ཆར་བོད་ཡིག་ཐོག་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཡོད། ཞི་ཅིན་ཕིན་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་སྲིད་འཛིན་ཆགས་རྗེས། རྒྱ་ནག་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་དམར་ཤོག་ ‘མང་ཚོགས་ལམ་ཕྱོགས’ ཟེར་བའི་མའོ་ཡི་འཐབ་རྩོད་ལས་འགུལ་གྱི་མེ་རོ་བསྐྱར་དུ་གསོས་ཤིང་། ‘སྟག་དང་སྦྲང་མ་མཉམ་རྡུང’ གི་རུལ་སུངས་ངོ་རྒོལ་གྱི་འབོད་ཚིག་འོག་དམར་ཤོག་མཐོ་རིམ་དཔོན་རིགས་ ༡༠༠ ལྷག་ལ་ཞིབ་བཤེར་ཁྲིམས་གཅོད་དང་། ‘སྤྱོད་ངན་བཞི།’ ‘དབུས་དམར་ཤོག་གི་གཏན་འབེབས་བརྒྱད’ སོགས་ཀྱི་དྲིལ་བསྒྲགས་འོག གཞི་རིམ་དམར་ཤོག་ལས་བྱེད་པར་ཞིབ་བཤེར་གྱིས་དམར་གཙང་སྲིད་གཙང་ཟེར་བའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཏེ། དམར་ཤོག་དང་མང་ཚོགས་བར་ཤ་དང་རུས་པ་ལྟ་བུའི་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་འཛུགས་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། ཁྲིམས་སྐྱོང་སྤྱི་ཚོགས་འཛུགས་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་དྲིལ་སྒྲོག་ཤུགས་ཆེན་བྱས་ཡོད། ཡིན་ནའང་། འདས་པའི་ལོ་ ༣ ལྷག་གི་ཞིས་ཅིན་ཕིན་གྱིས་སྲིད་བསྐྱངས་དུས་ཡུན་རིང་། དམར་ཤོག་ ‘མང་ཚོགས་ལམ་ཕྱོགས’...

འདི་ག་བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་ངོས་ནས། ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༢༩ རེས་གཟའ་ཟླ་བའི་ཉིན། <<བོད་ནང་ལུགས་མཐུན་སྒོས་ཁེ་ལས་ཚོང་གཉེར་ཡོང་ཐབས>> སྐོར་གྱི་ལམ་སྟོན་ཡིག་ཆ་ཞིག་ཀྱང་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་ཡོད། སྤྱིར་བོད་ནང་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་ཁེ་ལས་ཚོང་གཉེར་པ་རྣམས་ཀྱིས། སོ་སོའི་དཔལ་འབྱོར་འདུ་འགོད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཁོ་ནར་དམིགས་ཏེ། བོད་མིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་ཁེ་དབང་སྣང་མེད་བརྡལ་བཤིག་གཏོང་བའི་གནས་སྟངས་ཡོང་བཞིན་ཡོད་སྟབས། དེབ་འདིའི་ནང་དོན་ཚན་ ༣༥ སྒོ་ནས་བོད་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་ཁེ་དབང་བརྩི་སྲུང་ཐོག་ཚོང་གཉེར་བྱ་དགོས་པའི་སྐོར་གསལ་འདོན་བྱས་ཡོད། <<བོད་ནང་ལུགས་མཐུན་སྒོས་ཁེ་ལས་ཚོང་གཉེར་ཡོང་ཐབས>> སྐོར་གྱི་ལམ་སྟོན་ཡིག་ཆ་འདིས། བོད་ནང་ཚོང་ལས་གཉེར་མཁན་རྣམས་ལ་སྔར་མེད་ཀྱི་དམིགས་བསལ་གོ་བརྡ་གཞན་གང་ཡང་སྟོན་གྱིན་ཡོད་པར། རྒྱ་གཞུང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ངོས་འཛིན་ཡོད་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཁག་གི་གཏན་འབེབས་སྒྲིག་གཞི་བསྐྱར་དུ་གསལ་འདོན་བྱས་ཡོད། ༢༠༡༡ ལོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱིས་ཚོང་ལས་འོས་འགན་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཐད་ཀྱི་རྩ་འཛིན་ཡིག་ཆ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་པ་དེར་རྒྱ་གཞུང་གིས་ཀྱང་མོས་མཐུན་ངོས་འཛིན་ཐོབ་ཡོད་པ་རེད། དེ་བཞིན། ལམ་སྟོན་ཞིག་ཆ་འདིས་གཞི་བཅོལ་ས་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ལྕགས་རིགས་བཟོ་ཚོང་སྡེ་ཁག་གིས་ངོས་ལེན་ཡོད་པའི་རང་བྱུང་གཏེར་ཁ་དང་། རྫས་སྦྱོར་ཐོན་དངོས་ཕྱིར་འཚོང་ནང་འདྲེན་སོགས་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་ནང་དང་ཕྱི་རྒྱལ་ཚོང་ལས་དོ་དམ་སྐོར་གྱི་གཏན་འབེབས་ཚད་གཞི་གཞིར་བཟུང་ཡོད། རྩ་འཛིན་ཡིག་ཆ་དེ་དག་ནི་རྒྱ་གཞུང་གི་གཞུང་འབྲེལ་ཁྲིམས་ཡིག་ཅིག་ཆགས་ཀྱི་མེད་ནའང་། རྒྱ་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནག་ནང་ཚོང་ལས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་མིའི་ཁེ་དབང་འགན་སྲུང་རྩ་འཛིན་དེར་ངོས་ལེན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད། ལམ་སྟོན་ཡིག་ཆ་འདིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་ལས་ཐད་ཀྱི་འགན་སྲུང་ཚད་གཞི་གཞིར་བཟུང་། བོད་ནང་ཚོང་ལས་གཉེར་སྐབས་ས་གནས་བོད་མིའི་ཁེ་དབང་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་བརྩི་སྲུང་སྒོས་ཚོང་ལས་གཉེར་དགོས་པ་གསལ་སྟོན་བྱས་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་བོད་ནང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་གིས་མ་འཛུགས་ཚོང་གཉེར་གྱི་ལས་གཞི་མང་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་སྟབས།...

འདི་ག་བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་གིས། བོད་ནང་གནས་བཞུགས་རྩོམ་པ་པོ་དྷི་ལྷ་ལྡན་ལགས་ཀྱི་བརྩམས་དེབ་གཉིས་པ་ <<བསྟུན་རྒོལ་ཁྲིམས་གཏུགས>> པར་བསྐྲུན་ཐོག ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༩ གཟའ་ཟླ་བའི་ཉིན་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་གསར་དུ་དབུ་འབྱེད་འགྲེམས་སྤེལ་དང་། དེ་བཞིན། རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་རྣམས་ལ་བཀླག་བདེ་ཡོང་ཐབས་སུ། PDF ཡིག་ཆའི་རྣམ་པའི་གློག་རྡུལ་དེབ་གཟུགས་བཟོས་ཏེ་དྲ་ལམ་བརྒྱུད་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་ཡོད། <<བསྟུན་རྒོལ་ཁྲིམས་གཏུགས>> ཞེས་པའི་དེབ་ནང་། རྩོམ་པ་པོ་ཁོང་གིས་ཡོངས་ཁྱབ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ལུགས། རྒྱ་གཞུང་གི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་དངོས་བསྟན་དང་ཡོངས་སུ་བསྟུན་པའི་སྒོ་ནས། རྒྱ་གཞུང་གི་སྒེར་གཅོད་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ལོག་སྤྱོད་ཐེར་འདོན་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཞི་བདེ་དང་རང་དབང་། འདྲ་མཉམ། མང་གཙོ་བཅས་འགྲོ་བ་མིའི་ཡོངས་ཁྱབ་རིན་ཐང་གཞི་རྩར་བཟུང་སྟེ། རྒྱ་གཞུང་གི་མི་སེར་སྤེལ་བའི་དབང་སྒྱུར་འོག་གནས་པའི་ད་ལྟའི་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་སྐོར་གསལ་འདོན་བྱས་ཡོད། དྷི་ལྷ་ལྡན་ལགས་ནི་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་པའི་ནང་པའི་གྲྭ་པ་ཞིག་དང་།...

འདི་ག་བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་ངོས་ནས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༤ ཉིན། གངས་སྐྱིད་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཚོགས་ཁང་དུ་ <<བོད་ནང་སྦྲུམ་མ་དང་བྱིས་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས>> ཞེས་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་ཐོབ་ཐང་ཐད་ཀྱི་དམིགས་བསལ་སྙན་ཐོ་ཞིག་དབྱིན་ཡིག་ཐོག་འགྲེམས་བསྒྲགས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།   སྙན་ཐོ་འདིའི་ནང་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་འཕྲོད་བསྟེན་གནས་སྟངས་སྔར་ལས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད་ནའང་། བོད་ནང་དུ་མ་བུའི་བདེ་སྲུང་འཕྲོད་བསྟེན་ནི་སྔར་བཞིན་ཛ་དྲག་འོག་གནས་ཡོད་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་བོད་ཁུལ་དུ་མང་ཚོགས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་སྨན་བཅོས་ལམ་ལུགས་དང་མཐུན་རྐྱེན་ཞན་པས་ཡིན་པ་གསལ་འདོན་བྱས་ཡོད། དེ་བཞིན་སྙན་ཐོའི་ནང་། རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་བྱིས་པའི་སྐྱེ་འཕེལ་དང་འབྲེལ་བའི་ན་ཚ་དང་འདས་གྲོངས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཐད་ནས། བོད་ཀྱི་ཞིང་གྲོང་ས་ཁུལ་གྱི་མ་བུའི་འཕྲོད་བསྟེན་གནས་སྟངས་ནི་ཧ་ཅང་ཛ་དྲག་གི་གནས་བབས་ཤིག་ལ་སླེབས་ཡོད་པ་མ་ཟད། བོད་རིགས་སྦྲུམ་མ་དང་བྱིས་པའི་བདེ་ཐང་གནས་སྟངས་ནི་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་ཁྲོད་ཆེས་སྐྱོ་ཤོས་དེ་ཆགས་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ལོར་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ནང་། སྦྲུམ་མ་དང་བྱིས་པ་འདས་གྲོངས་ཕྱིན་པའི་གྲངས་ཚད་ནི་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་ཁྲོད་ཆེས་མཐོ་ཤོས་ཆགས་ཡོད་པ་མ་ཟད། དེ་གཉིས་སོ་སོའི་འདས་གྲོངས་ཀྱི་གྲངས་ཚད་ནི་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་ཆ་སྙོམས་ཚད་གཞི་ལས་ལྡབ་ ༨ དང་ལྡབ་...