ལྟེ་གནས་ཁང་གི་གསལ་བསྒྲགས།

ཟླ་བ་དྲུག་པ་ནི་འཛམ་གླིང་ཡོངས་སུ་སྤོབ་པ་བྱེད་འོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་ཅིང། དེ་ཡང LGBTQIA+  སྤྱི་ཚོགས་ལ་གུས་བརྩི་ཞུ་བ་དང་། འདྲ་མཉམ་གྱི་ཐོབ་ཐང་གོང་འཕེལ།  ཕོ་མོའི་འདོད་ཕྱོགས་དང་ངོ་བོར་ངོས་འཛིན་ཞུ་ཕྱོགས་ཐད་བཀྲིས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཞིག་རེད། དུས་ཆེན་འདི་སྲུང་བརྩི་ཞུ་ཆེད་འདི་ག་བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་ངོས་ནས་ཟླ་ངོ་གཅིག་གི་རིང་ལས་འགུལ་སྤེལ་བཞིན་ཡོད། མཚན་མཐུན་གྱི་འབོད་སྒྲ་བོད་མིའི་ངོ་བོ། སྤྱི་ཚོགས་བཅས་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་འགུལ་འདི་བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་བརྙན་ལམ་ནང་ནས་LGBTQIA+ གྱི་ཚོགས་མི་རྣམས་ངོ་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ལས་འགུལ་འདིའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གི་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་སྟེ། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་གོམས་གཤིས་ལ་བརྟེན་ནས་རིགས་མཐུན་གྱི་འདོད་མོས་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་སྣང་མེད་དུ་འཇོག་པའམ་བཀག་འགོག་བྱེད་པའི་རིགས་ལ་གདོང་ལེན་བྱ་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་འཛིན་གྱི་ཡོད། ལས་འཆར་འདིའི་ཁོངས་སུ་བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་ངོས་ནས་རྒྱ་གར་དང་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་སར་གནས་པའི་བོད་མི་རྣམས་ལ་བཅའ་འདྲི་བྱས་ཏེ་ཁོ་ཚོའི་ཉམས་མྱོང་ཟིན་ཐོར་འགོད་བཞིན་ཡོད། ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་རིགས་མཐུན་ཚོགས་མིའི་འབོད་སྒྲ་ཇེ་ཆེར་གཏོང་ཆེད་འདི་ག་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་YouTube བརྙན་ལམ་ཐོག་གསར་དུ་བཅའ་འདྲི་བྱས་པ་དག་འགོད་སྤེལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད། བོད་པའི་LGBTQIA+གཏམ་རྒྱུད་དང་བསམ་ཚུལ་ལ་དམིགས་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་གནས་བབ་ལ་འཕྲད་བཞིན་པའི་འགྲན་སློང་དང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གསལ་སྟོན་བྱ་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་བཅངས་བཞིན་ཡོད། ལྡེ་ར་དོན་དུ་གནས་ཞུགས་བསྟན་འཛིན་གཡང་སྒྲོན་ལགས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་འདྲ་མཉམ་གྱི་ལས་འཆར་(Tibetan Equality Project) བརྒྱུད་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བ་དངོས་དང་འབྲེལ་ལམ་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་རག་པའི་སྐོར་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་ཡོད་པ་སྟེ། ངས་བོད་ཀྱི་འདྲ་མཉམ་ལས་འཆར་བརྙེད་པ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གྲོགས་པོ་མང་པོ་ངོ་ཤེས་བྱུང་། སྔ་ལོ་ལས་འཆར་གསར་གཏོད་གནང་མཁན་མཚོ་མོ་ལགས་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་བ་དང་།  ད་ལོ་སླར་ཡང་མི་འགྱུར་ལགས་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་།  རང་ཉིད་འཚར་ལོངས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་དེ་ཙམ་གྱི་གྲོགས་པོ་མང་པོ་མེད་པས་ཁེར་རྐྱང་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན། ཁོ་ཚོ་དང་ངོ་ཤེས་བྱུང་བ་དེས་ང་ལ་སེམས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་བྱུང་བས། ངས་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་མདུན་དུ་བསྐྱོད་ཡོད། ང་ལ་དགའ་འབོད་བྱེད་བཞིན་པ་དེ་ནི་ཡར་རྒྱས་དང་སྟོབས་ཤུགས་ཡིན། གཡང་སྒྲོན་ལགས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་ཐོག་ནས་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གལ་ཆེའི་གནད་དོན་ཞིག་གསལ་སྟོན་བྱས་ཡོད་པ་སྟེ། ་LGBTQIA+ ཁོངས་མི་ཚོས་རྒྱུན་དུ་ཁོ་ཚོ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་མཐའ་ལ་བུད་པ་དང་སྣང་མེད་གཏོང་བཞིན་པའི་ཚོར་སྣང་ཡོང་གི་ཡོད། ཁོ་ཚོས་རང་ཉིད་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་བསམ་ཤེས་བྱས་ཏེ་བདེན་དོན་དང་ལེན་བྱེད་མཁན་གྱི་བདེ་འཇགས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཆེས་རྒྱ་ཁྱབ་ཀྱི་ཐོག་ནས་LGBTQIA+ གྱི་ཚོགས་སྤྱི་དེ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་བསམ་བློ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་གནའ་སྔ་མོ་ནས་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྣ་མང་རང་བཞིན་གྱི་ནང་དུ་གནས་པའི་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཡིན་པ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ངོས་འཛིན་ཐུབ་ཚེ། བདེ་འཇགས་དང་གུ་ཡངས་ལྡན་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བགྲོ་གླེང་ཡོང་ངེས་རེད། ནིའུ་ཡོག་ཏུ་གནས་ཞུགས་བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་བ་དང་རྩོམ་པ་པོ། སློབ་གསོའི་ལས་དོན་པ་ཡིན་པའི་མི་འགྱུར་དཔལ་སྒྲོན་གྱིས་གསུང་དོན། བོད་མི་ཚང་མ་སྤྱི་ཚོགས་འདིའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཡོད་པས། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བར་ངེས་པར་དུ་མི་ཚང་མའི་སྟོབས་ཤུགས་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་ལ་བརྟེན་དགོས།  གལ་ཏེ་མི་ཞིག་ཕྱིར་འབུད་བྱས་ན་དེས་རང་ཉིད་ཙམ་མ་ཟད་སྤྱི་ཚོགས་ཚོགས་ཡོངས་ལ་དཀའ་ངལ་བཟོ་ངེས་རེད། ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་སྔར་བས་ཡར་ཐོན་ཡོང་བ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། བཅའ་འདྲིའི་ལེ་ཚན་འདིའི་མཇུག་ཏུ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་བེུད་ནུས་སྟོབས་ཚན་པའི་ཚེ་རིང་སྐྱིད་ལགས་དང་ལྷན་དུ་བགྲོ་གླེང་ཞུས་པའི་བརྙན་ཐུང་ཞིག་མཉམ་སྤྱོད་ཞུས་ཡོད། ང་ཚོའི་བགྲོ་གླེང་གི་དམིགས་ཡུལ་ནི་བསམ་ཚུལ་སྤེལ་རེས་ཀྱི་ལམ་ནས་རིགས་མཐུན་རྣམས་ལ་བཟོད་གོམས་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་ཐབས་ལམ་འཚོལ་ཞིབ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན།ལས་རིམ་འདི་དག་གི་ནང་ང་ཚོས་མཉམ་ཞུགས་པ་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་པ་ནས་དངོས་སུ་བཅའ་འདྲི་བྱེད་པའི་བར་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རིམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཐོག་ནས་དཀའ་ངལ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་དགོས་བྱུང་ཡོད། མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ངོས་འཛིན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་རིག་གཞུང་གི་གོམས་སྲོལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉམས་མྱོང་སྤེལ་རེས་བྱ་རྒྱུར་འདོད་མོས་མི་བྱེད་པ་དང་། རང་ཉིད་ཀྱི་འདོད་ཕྱོགས་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་མཁན་བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་ཀྱང་སོ་སོའི་འདོད་མོས་མངོན་གསུམ་དུ་བཏོན་ཚེ་རིག་གཞུང་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་ཐད་སེམས་ཕྲལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་ད་ཐེངས་ཀྱི་ལས་འགུལ་ནང་མཉམ་ཞུགས་གནང་མཁན་བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་ལས་བྱེད་ཕུར་བུ་སྒྲོལ་མ་ལགས་ཀྱི་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་ཡོད། https://www.youtube.com/watch?v=lPgmW8s6oJA

སྤྲུལ་སྐུ་ཧཱུྃ་དཀར་རྡོ་རྗེ་མཆོག་ཝུའི་ཏི་ནམ་ཧུ་ཅི་མིན་གྲོང་ཁྱེར་དུ་དགོངས་པ་རྫོགས་ནས་ལོ་གཅིག་སོང་ཟིན་། ཁོང་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་བ་དང་། བཀག་ཉར་བྱས་པ། རྐྱེན་འདས་སོང་བའི་གནས་ཚུལ་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ད་དུང་ཁ་གསལ་ཆགས་མེད་ལ། ཝུའི་ཏི་ནམ་དང་རྒྱ་གཞུང་གཉིས་ཀས་ཡིད་ཆེས་རུང་བའི་གསལ་བཤད་གང་ཡང་བྱས་མེད་སྟབས།  འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་ཚབས་ཆེའི་རྡོག་རོལ་བཏང་བའི་དོགས་གཞི་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པས།  ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་དང་རང་དབང་གིས་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཛ་དྲག་གི་དགོས་མཁོ་ཆེ་ཤོས་ཆགས་ཡོད། སྤྲུལ་སྐུ་ཧཱུྃ་དཀར་རྡོ་རྗེ་མཆོག་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་པའི་དབུ་ཁྲིད་དང་གྲགས་ཅན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༤ ཟླ་ ༩ པའི་ཟླ་མཇུག་ཏུ་མཚོ་སྔོན་སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་གནོན་ཤུགས་འོག་རྒྱ་ནག་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་དགོས་བྱུང་བ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ ཟླ་ ༣ པར་ཝུའི་ཏི་ནམ་དུ་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད་ཅིང་།ཟླ་བ་དེའི་ཚེས་ ༢༥ ཉིན་ཝུའི་ཏི་ནམ་དང་རྒྱ་གཞུང་ཉེན་རྟོག་པས་མཉམ་འབྲེལ་གི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་ནས་རང་གར་བཀག་ཉར་བྱས་ཡོད།  ཉིན་གསུམ་ལས་མ་སོང་བར་ཚེས་ ༢༨ ཉིན་གསལ་བཤད་གང་ཡང་མེད་པར་དོགས་གཞིའི་འོག་ནས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དགོངས་པ་རྫོགས་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་ཡོད། ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡ ཉིན་དགོན་པའི་སྐུ་ཚབ་རྣམས་ལ་ཁོང་འདས་གྲོངས་སོང་བའི་ཡི་གེ་ཞིག་བསྟན་པ་དང་། དམ་དྲག་ཆེ་བའི་དབང་གིས་ཁོ་ཚོས་ཡི་གེ་དེ་ཉར་ཚགས་དང་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འགོད་ཐུབ་མེད། ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༥ ཉིན་ཁོང་གི་སྐུ་ཕུང་གདན་འདྲེན་ཞུ་བར་འགྲོ་མཁན་གྱི་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ཝུའི་ཏི་ནམ་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ཁང་དུ་སྒོ་བརྒྱབ་ནས་ཚོགས་འདུ་ཞིག་སྐོང་འཛོགས་བྱས་པར་ཡང་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་དུ་བཅུག་མེད། སྐབས་དེར་ཁོང་གི་སྐུ་ཕུང་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྨན་ཁང་ཞིག་ཏུ་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་པ་དང་རྗེས་སུ་དམག་སྒར་ནང་བདག་ཉར་བྱས་ཡོད། ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་ཝུའི་ཏི་ནམ་དང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་དཔོན་རིགས་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་ཁོང་གི་རྗེས་འཇུག་དང། ནང་མི། དགོན་པ་བཅས་ཀྱི་མོས་མཐུན་དང་ཤེས་རྟོགས་གང་ཡང་མེད་པའི་གནས་སྟངས་འོག་སྐུ་ཕུང་མེར་བསྲེགས་བཏང་ཏེ་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་དང་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས་ལྟར་འདས་འཇུག་སྒྲུབ་རྒྱུའི་ཐང་བཙན་འཕྲོག་བྱས་ཡོད། གནོན་ཤུགས་ཀྱི་འོག་ནས་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་བ་དང་། བཙོན་འཇུག་བྱས་པ་དང་འདས་གྲོངས་སོང་བ། སྐུ་ཕུང་མེར་བསྲེགས་བཏང་བ་བཅས་ཀྱི་རྒྱུད་རིམ་ལས་གཞུང་གིས་བཙན་ཁྲིད་ཀྱིས་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་བ་དང་ཁྲིམས་འགལ་གྱིས་རྐྱེན་ལམ་དུ་བཏང་བ་མཚོན་ཡོད་ཅིང་། ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་མེད་པ་དེས་རྒྱལ་མཚམས་བརྒལ་བའི་བཙན་གནོན་དང་འགན་འཁུར་མེད་པའི་ཉེན་ཁའི་རང་བཞིན་དག་གསལ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སྤྲུལ་སྐུ་ཧཱུྃ་དཀར་རྡོ་རྗེ་མཆོག་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་པའི་དབུ་ཁྲིད་གཅིག་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཕན་བདེ་བསྐྲུན་མཁན་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་མི་མང་གིས་ཁོང་ལ་དད་གུས་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད་ལ། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ལུང་སྔོན་དགོན་པའི་མཁན་པོ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཁོང་གིས་ལས་རིག་ལག་རྩལ་དང་། སྨན་ཁང། དཔེ་མཛོད་ཁང་གསར་འཛུགས་བྱས་ཏེ་རྒན་རྒོན་དང་ཉམས་ཐག་ཚུད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཕན་བདེ་བསྐྲུན་ཡོད། རྒྱ་གཞུང་གི་བཙན་ཤེད་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ལུགས་སྲིད་ཇུས་ལ་དང་ལེན་མ་གནང་སྟབས་ཁོང་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་དམ་དྲག་བྱེད་འགོ་ཚུགས་ཡོད། སྔ་ལོའི་ཟླ་བ་བརྒྱད་པར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཆེད་ལས་མཁས་པས་གཞུང་གཉིས་ཀར་གནད་དོན་འདི་གླེང་སློང་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་ཐོག་ནས་ཚེ་སྲོག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་པ་དང་། བཙན་དབང་གིས་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་བ་སྔོན་འགོག་གིས་འགན་འཁུར་དགོས་པའི་ནན་བརྗོད་བྱས་ཡོད།  ད་དུང་མགྱོགས་ནས་མྱུར་དུ་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཞིབ་འཇུག་མ་བྱས་ཚེ་འགྲོ་བ་མིིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཚད་གཞི་དང་འགལ་ངེས་ཡིན་པའི་ཉེན་བརྡ་བཏང་ཡོད། དེ་ནི་དུས་མིན་འཆི་རྐྱེན་བྱུང་བའི་མི་ཎི་སོ་ཀྲའི་སྤྱི་ཆིངས་ནང་གསལ་གྱི་འགྲོ་བ་མིའི་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་དང་འགལ་ཡོད། ཆེད་ལས་མཁས་པ་ཚོས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྤྲུལ་སྐུ་ཧཱུྃ་དཀར་རྡོ་རྗེར་གནོན་ཤུགས་དང་འཛིན་བཟུང་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་དང་ཁོང་འདས་གྲོངས་སོང་བའི་ཞིབ་ཕྲའི་གནས་ཚུལ་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་དགོས་པ། ནང་མིས་མོས་མཐུན་མེད་པར་ཕུང་པོ་མེར་བསྲེགས་བཏང་བ། དེ་བཞིན་ཁོང་གི་དགོན་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལ་གནོན་ཤུགས་སྤྲད་ཡོད་མེད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་དགོས་པའི་དགོས་འདུན་བཏོན་ཡོད། སྤྲུལ་སྐུ་ཧཱུྃ་དཀར་རྡོ་རྗེ་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ཁ་གསལ་མ་བྱུང་བ་དེས་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཁྲིམས་ལུགས་དང་རྩ་འགལ་ཆགས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཁོང་གི་ནང་མི་དང་བོད་མི་དམངས་ཀྱི་སེམས་ཁམས་ལ་རྨ་ཁ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཀྱང་བཟོས་ཡོད། ཝུའི་ཏི་ནམ་དང་རྒྱ་གཞུང་ཕྱོགས་གཉིས་ཀས་ཁོང་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་བའི་གནས་ཚུལ་རང་དབང་གིས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་དུ་འཇུག་དགོས་པ་དང་འགན་འཁུར་མཁན་ལ་འགན་འཁྲི་འཁུར་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།

འདི་ལོའི་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་མི་རིགས་མཐུན་བསྒྲིལ་ཡར་ཐོན་གྱི་ཁྲིམས་འཆར་ཟེར་བ་དངོས་སུ་གཏན་འབེབས་བྱས་ཏེ། འདི་ཟླའི་ ༡༢ ཉིན་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡ ཉིན་སྟེ། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པ་གསར་འཛུགས་བྱས་པའི་ཉིན་མོ་དེ་ནས་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ་རེད་འདུག  ཁྲིམས་འཆར་འདི་ནི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གློ་བུར་སྟེས་དབང་དུ་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་འཆར་གཞི་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་རེད། དེ་ཡང་ཞི་ཅིང་ཕིང་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ལོར་སྐོང་འཚོགས་བྱས་པའི་ཤིང་ཅང་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གཉིས་པའི་ཐོག་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་འདུས་གྲུབ་ཟེར་བའི་སྲིད་ཇུས་དེ་ཐེངས་དང་པོར་གསལ་སྟོན་བྱས་པ་དང་། དེ་རྗེས་ལོ་དེའི་ཟླ་ ༩ པར་སྐོང་འཚོགས་བྱས་པའི་མི་རིགས་ལས་དོན་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ཏུའང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་འདུས་གྲུབ་ཀྱི་བསམ་བློའི་རྨང་གཞི་བརྟན་དུ་གཏོང་དགོས་པའི་ནན་བརྗོད་བྱས་ཡོད།  དེ་རྗེས་ ༢༠༡༧ ལོར་སྐོང་འཚོགས་བྱས་པའི་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུའི་ཐོག་སྲིད་ཇུས་དེ་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་སྒྲིག་ཡིག་གི་ནང་དངོས་སུ་བཅུག་ནས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་གོང་འོག་གང་སར་སློབ་སྦྱོང་དང་དྲིལ་ལགས། ལག་བསྟར་བཅས་བྱེད་འགོ་ཚུགས་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ལོའི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་མི་རིགས་མཐུན་བསྒྲིལ་ཡར་ཐོན་གྱི་གཟེངས་བསྟོད་སྤྲོད་པའི་ཚོགས་ཆེན་ཟེར་བ་སྐོང་འཚོགས་བྱས་པ་དང་། ཚོགས་ཐོག་ཏུ་སྔོན་ཐོན་གྱི་མི་སྒེར་དང་ཚན་པ་ཁག་ལ་གཟེངས་བསྟོད་སྤྲད་ཡོད།  དེ་རྗེས་མི་རིགས་ལས་དོན་ཚོགས་འདུ་དང་། བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་བདུན་པ།  ཞི་ཅིང་ཕིང་གིས་ནང་སོག་ཁུལ་དུ་བསྐྱོད་སྐབས་ཀྱི་ཁག་སོ་སོའི་གཏམ་བཤད་ནང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་འདུས་གྲུབ་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཟབ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཏང་གི་མི་རིགས་ལས་དོན་གྱི་གཙོ་ཐིག་ཡིན་ལ། མི་རིགས་ས་ཁུལ་གྱི་ལས་ཀའི་གཙོ་ཐིག་ཀྱང་ཡིན་ཞེས་ནན་བརྗོད་བྱས་ཡོད།  དེ་ལྟར་གོམ་པ་རིམ་བགྲོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་འདུས་གྲུབ་ཟེར་བའི་སྲིད་ཇུས་དེ་ཞི་ཅིང་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློ་ཟེར་བ་དེའི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་དང་། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་རིམ་བཞིན་རྩ་མེད་བཟོ་བའི་རྩ་འཛིན་གྱི་ཡིག་ཆ་དང་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཆགས་ཡོད། ཕྱི་ལོ་༢༠༢༡ ལོར་ཞི་ཅིང་ཕིང་གིས་ཆེས་ཁ་གསལ་གྱི་ཐོག་ནས་མི་རིགས་སྲིད་ཇུས་དེ་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་བསྒྱུར་བ་དང་། སྒྲོམ་གཞི་དེའི་ནང་ནས་མི་རིགས་རང་སྐྱོང་གི་ཐོབ་ཐང་ཆུང་ཆུང་དེ་ཡང་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུ་དེ་རེད། ད་ཐེངས་ཀྱི་ཁྲིམས་ཡིག་དེར་ལེའུ་ ༧ དང་ས་བཅད་ ༦༣ ཡོད་ཅིང་། དེའི་ནང་གནད་དོན་གལ་ཆེ་ཤོས་གཅིག་ནི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གྱུར་གྱི་སྐད་ཡིག་བཀོལ་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུ་དེ་རེད། དེ་ཡང་ཁྲིམས་ཡིག་དེའི་ས་བཅད་ ༡༥ ནང་འཁོད་དོན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་སྤྱོད་སྐད་ཡིག་ཁྱབ་གདལ་དང་སྐུལ་འཕེལ་གཏོང་དགོས་པ་དང་།  ཚོགས་པ་དང་མི་སྒེར་སུས་ཀྱང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྤྱི་སྤྱོད་སྐད་ཡིག་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་བར་བཀག་འགོག་བྱེད་མི་ཆོག་ཅེས་འཁོད་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་སྲིད་ཇུས་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཉིན་རེ་ལས་མ་བསྡད་པར་རྩ་མེད་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་པའི་གནས་སྟངས་འོག་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཚོས་སོ་སོའི་སྐད་ཡིག་དང་། སྐད་ཡིག་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་དང་། རིག་གཞུང་། ལོ་རྒྱུས་སོགས་མྱུར་སྐྱོབ་ཆེད་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབད་བརྩོན་ཡོད་རྒུ་བྱེད་མུས་རེད། ཤེས་ཡོན་ཅན་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ཙམ་མ་ཟད།  གཞི་རིམ་མི་དམངས་ཚོས་ཀྱང་ཕ་སྐད་གཙང་མ་ཟེར་བའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ནས་བོད་མི་ནང་ཁུལ་དུ་བོད་སྐད་རྒྱག་པ་དང་།  བོད་ཡིག་བེད་སྤྱེད།  བོད་གཞས་གཏོང་བ་སོགས་ལས་འགུལ་ཡང་རབ་དང་རིམ་པ་ཞིག་སྤེལ་བཞིན་ཡོད། དཔེར་ན། གྲོགས་པོ་གྲོགས་མོ་སོགས་མཉམ་འཛོམས་སར་བོད་མི་ནང་ཁུལ་བོད་སྐད་རྒྱག་དགོས་པ་ལས་རྒྱ་སྐད་སོགས་སྐད་རིག་གཞན་དག་མི་རྒྱག་པ་ལྟ་བུ་རེད།  འདི་དང་འདི་ལྟ་བུའི་ལས་འགུལ་ནི་བོད་གཅིག་པུར་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་ནང་སོག་དང་ཤིན་ཅང་སོགས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་གཞན་དག་གི་ནང་དུའང་རྒྱུན་མཐུད་ནས་སྤེལ་མུས་རེད། ཡིན་ནའང་།  ད་ནས་བཟུང་བོད་མི་ནང་ཁུལ་བོད་སྐད་རྒྱག་དགོས་པ་ལས་རྒྱ་སྐད་རྒྱག་མི་ཆོག་བརྗོད་ན་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གྱུར་གྱི་སྐད་ཡིག་ཁྱབ་གདལ་དང་བེད་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུར་འགོག་རྐྱེན་བཟོས་པར་རྩིས་ནས་ཁྲིམས་འགལ་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ངེས་རེད། དེ་ལས་ཁ་གསལ་ཙམ་བཤད་ན་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱིས་སོ་སོའི་སྐད་ཡིག་གཙང་མ་བཤད་ན་ཁྲིམས་འགལ་ཆགས་ངེས་རེད།  དེར་བརྟེན་། ཁྲིམས་ཡིག་འདིས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་མདུན་ལམ་དང་ཁོར་ཡུག་སྔར་བས་ཇེ་ཆུང་དུ་བཏང་ཡོད་པ་མ་ཟད། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཚོས་སོ་སོའི་སྐད་ཡིག་གི་དོན་དུ་ལས་འགུལ་སྤེལ་མཁན་གྱི་ཐོག་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་དམ་དྲག་དང་བཙན་གནོན་ཕོག་ངེས་ཡིན་པ་གསལ་པོ་ཆགས་ཡོད། ད་དུང་མུ་མཐུད་ནས་འཁོད་དོན་། སློབ་གྲྭ་དང་སློབ་གསོའི་ལས་ཁུངས་ཁག་གིས་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་སྤྱོད་སྐད་ཡིག་གིས་སློབ་ཁྲིད་བྱ་རྒྱུ་གཙོ་བོར་འཛིན་དགོས་པ་དང་། བྱིས་པ་རྣམས་སྤྱི་སྤྱོད་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་དང་། འོས་འགན་སློབ་གསོ་མཐར་ཕྱིན་པའི་སློབ་མ་ཚོས་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་སྤྱོད་སྐད་ཡིག་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་ཁོངས་ཏུ་ཆུད་པ་བྱེད་དགོས་ཞེས་འཁོད་ཡོད། འོས་འགན་སློབ་གསོ་ཞེས་པ་དེ་སློབ་ཆུང་འཛིན་རིམ་དྲུག་པ་དང་། དེ་རྗེས་དམའ་རིམ་སློབ་འབྲིང་འཛིན་རིམ་གསུམ་པ་བཅས་ཁྱོན་ལོ་དགུ་ཡི་དུས་ཚོད་ཡིན་ཞིང་། ལོ་དགུའི་འོས་འགན་སློབ་གསོ་ཐོབ་པ་ཚང་མས་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གྱུར་གྱི་སྐད་ཡིག་ཁོངས་ཏུ་ཆུད་དགོས་པ་དེ་ནི་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་སྐུལ་བའི་ཁྲལ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་བུ་བཅོལ་ཁང་དུ་སླེབས་མ་ཐག་ནས་རྒྱ་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུ་གཙོ་གནད་དུ་བཞག་ཡོད། གཏན་འཇག་སློབ་གྲྭའི་ལམ་སྲོལ་དེས་བོད་ཕྲུག་རྣམས་ལོ་གཅིག་གི་ནང་ཟླ་གཉིས་ལྷག་ཙམ་གྱི་དགུང་གསེང་ཕུད་པའི་དེ་མིན་ཕ་མ་དང་ཁ་བྲལ་ནས་སློབ་གྲྭའི་ནང་གཏན་སྡོད་དགོས་པར་བརྟེན། ཁོང་ཚོའི་མཐའ་བསྐོར་དུ་རྒྱ་སྐད་རྒྱ་ཡིག་མ་གཏོགས་བོད་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་དང་བེད་སྤྱོད་བྱ་སའི་ཁོར་ཡུག་དང་གོ་སྐབས་ཚད་ལྡན་ཞིག་མེད་པར་བརྟེན། ངན་པ་དགུ་འཛོམས་ཞེས་པའི་བོད་པའི་ཁ་རྒྱུན་ལ་བརྗོད་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར་།  བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རྩ་མེད་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚང་མ་འཛོམས་ཡོད། ལོ་རབས་བརྒྱད་བཅུ་དང་དགུ་བཅུའི་ནང་ཆ་མཚོན་ན། སློབ་ཆུང་གི་འཛིན་རིམ་བཞི་པར་སླེབས་ན་གཞི་ནས་རྒྱ་ཡིག་ཁྲིད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་ཟད། འཛིན་རིམ་བདུན་པ་མ་སླེབས་པའི་བར་རྒྱ་ཡིག་ཕུད་པའི་ཨང་རྩིས་དང་། རང་བྱུང་། བསམ་བློ་ཀུན་སྤྱོད་ཟེར་བ་སོགས་སློབ་ཚན་ཚང་བོད་ཡིག་ཐོག་ནས་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ལོ་རབས་བརྒྱ་བཅུའི་ནང་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དང་ང་ཕོད་ངག་དབང་འཇིགས་མེད་སོགས་ཀྱིས་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་དང་། བེད་སྤྱོད། གོང་འཕེལ་བཅས་ཀྱི་ཁྲིམས་ཡིག་གཏན་འབེབས་བཟོས་ཏེ་ལག་བསྟར་བྱས་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཤིག་རེད།  དེ་རྗེས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ལོར་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དགོངས་པ་རྫོགས་པར་བརྟེན་བོད་མིའི་ཁྲོད་ལས་དོན་དེ་དག་མཇུག་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཡོད་པ་དང་ནུས་པ་ཡོད་པའི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་མི་སྣ་མེད་པར་གྱུར་བ་དང་ཆབས་གཅིག་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཀྱང་ལོ་རབས་དགུ་བཅུ་པ་ནས་བཟུང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཐོག་ཏུ་འཛིན་པའི་དམིགས་བསལ་གྱི་སྲིད་ཇུས་རྣམས་རིམ་བཞིན་མེད་པ་བཟོས་པ་དང་། གཅིག་གྱུར་གྱི་སྲིད་ཇུས་དང་གཅིག་གྱུར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ཞེས་ཡོད་ཚད་གཅིག་གྱུར་ཞེས་པར་ཁ་གཡར་ནས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང་ཁེ་དབང་བཙན་འཕྲོགས་བྱེད་པའི་སྲིད་ཇུས་གསར་པ་ཞིག་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་ལེན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། ད་ལྟའི་དུས་སྐབས་ནི་སྲིད་ཇུས་དེ་དག་ཚད་གཞི་མཐོ་ཤོས་སུ་སླེབས་ཡོད། དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ནང་།  རྒྱལ་ཁབ་ནས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་ཚོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཟབ་ཏུ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་རྒྱལ་དམངས་སློབ་གསོ་དང་། ལས་བྱེད་སློབ་གསོ། སྤྱི་ཚོགས་སློབ་གསོའི་མ་ལག་ནང་བཅུ་དགོས་ཞེས་དང་། རིམ་ཁག་སྲིད་གཞུང་གིས་ཀྲུང་ཧྭ་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རིག་གནས་དང་། དམར་པོའི་རིག་གནས། རྒྱ་ནག་གི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འཛུགས་བསྐྲུན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་སོགས་བེད་སྤྱོད་གང་ལེགས་དང་།  ཐབས་ལམ་འདྲ་མིན་ཐོག་ནས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཐུན་མོང་གི་འདུ་ཤེས་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་བའི་སློབ་གསོ་སྤེལ་དགོས་ཅེས་འཁོད་ཡོད།  དེར་བརྟེན།  ཁྲིམས་ཡིག་དེ་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་ནས་བཟུང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་ཚོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཟེར་བ་དེ་རིམ་པ་ཁག་གི་ཤེས་ཡོན་སློབ་གསོའི་སློབ་གཞིའི་ནང་བཅུག་ནས་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་དགོས་པའི་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད་ཅིང་།ད་ཐེངས་ཚོགས་འདུ་གཉིས་གྲོལ་མ་ཐག་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་དྲུང་ཆེ་ཝང་ཅུན་ཀྲེང་གིས་འདི་ལོའི་ཚོགས་འདུ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་དོན་དང་ལྷག་པར་དུ་མི་རིགས་མཐུན་བསྒྲིལ་ཡར་ཐོན་སྐུལ་འཕེལ་ཟེར་བའི་ཁྲིམས་ཡིག་གི་དགོངས་དོན་མཐར་ཕྱིན་པའི་སློབ་སྦྱོང་དང་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་དགོས་པའི་སྐུལ་སློང་བྱས་ཡོད།   སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ནང་དོན་ཐད་ལེའུ་གཉིས་པའི་དོན་ཚན་ ༡༡ དང་། ༡༢ །༡༣ བཅས་ཀྱི་ནང་གསལ་པོ་འཁོད་ཡོད་པ་སྟེ།  སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་རིན་ཐང་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་གཅེས་རིང་ལུགས་དང་། མཉམ་སྡེབ་རིང་ལུགས། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་བཅས་ཀྱི་སློབ་གསོ་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་དགོས་པ་དང་།  དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་།  རྒྱ་ནག་གསར་པའི་ལོ་རྒྱུས།  བསྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེའི་ལོ་རྒྱུས།  སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས།  ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བཅས་དྲིལ་བསྒྲགས་སློབ་གསོ་བཏང་ནས་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་རྣམས་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བལྟ་བ། མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ། རིག་གནས་ཀྱི་ལྟ་བ།  ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་བཅས་བརྟན་འཛུགས་དགོས་སྐོར་འཁོད་ཡོད། དེར་བརྟེན།  ད་ནས་བཟུང་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ཤེས་ཡོན་སློབ་གསོའི་ནང་རྒྱ་མི་རིགས་དང་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་སྲིད་ཇུས་དང་ལྟ་གྲུབ་དེ་དག་རྨང་གཞིར་བྱས་ཏེ་སློབ་ཁྲིད་བྱ་རྒྱུའི་ཐད་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུ་རེད། དེའི་ཐད་དོན་ཚན་ ༡༦ ནང་ནན་བརྗོད་བྱས་ཡོད་པ་སྟེ། རིམ་ཁག་སློབ་གྲྭ་དང་སློབ་གྲྭའི་ལས་ཁུངས་ཁག་ཚང་མས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་ཚོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཟབ་ཏུ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་སློབ་གསོའི་བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོར་ཁྱབ་པ་དང་། འཛིན་གྲྭའི་ནང་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་པ། སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས་པ། གཙོ་གནད་སློབ་གསོ་དང་དྲ་བའི་སློབ་གསོའི་མ་ལག་ནང་མཉམ་སྤྱོད་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་ཅེས་འཁོད་ཡོད། མ་ཟད་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་སློབ་དེབ་ཀྱང་གཞུང་གི་གཅིག་གྱུར་གྱི་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད། འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་སློབ་དེབ་རྩོམ་འབྲི་དང་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་སྐབས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་འདུས་གྲུབ་ཀྱི་ལྟ་བ་བརྟན་འཛུགས་བྱ་རྒྱུ་ཚད་གཞིར་བཟུང་དགོས་པའི་ནན་བརྗོད་བྱས་ཡོད། སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ནང་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་པའི་སློབ་དེབ་གཅིག་པུས་མི་འགྲིགས་པར་།  ད་དུང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་སློབ་གསོའི་སྡེ་ཁག་དང་མི་རིགས་ལས་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་སོགས་ཀྱིས་གཙོ་འགན་འཁུར་ནས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་ཚོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བའི་རིགས་འདྲ་མིན་གྱི་སློབ་དེབ་རྩོམ་འབྲི་དང་པར་སྐྲུན་བྱེད་དགོས་པའི་ནན་བརྗོད་བྱས་ཡོད། དེ་བཞིན་བརྙན་འཕྲིན་དང་རླུང་འཕྲིན་། ཚགས་པར་སོགས་དྲིལ་བསྒྲགས་ཁྱབ་ཁོངས་ཁག་གིས་ཀྱང་བརྗོད་གཞི་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ནང་དོན་གསར་གཏོད་དང་ཁྱབ་སྤེལ་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད།  དོན་ཚན་ ༢༡ ནང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་འདུས་གྲུབ་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཟེར་བ་དེ་ཐ་ན་ཁྱིམ་ཚང་ནང་གི་སློབ་གསོ་དང་ཁྱིམ་ཚང་གི་གོམས་སྲོལ་ནང་དུ་མཉམ་འདྲེས་ཐུབ་བྱེད་དགོས་པའི་ནན་བརྗོད་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཕྲུ་གུའི་ཕ་མ་དང་ཡང་ན་ཕྲུ་གུར་བལྟ་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་ཚོས། ད་ཐེངས་ཀྱི་ཁྲིམས་ཡིག་གི་གཏན་འབེབས་ལྟར་། ལོ་ཆུང་གི་བྱིས་པ་ཚོར་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པར་དགའ་ཞེན་དང་། རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་ལ་དགའ་ཞེན།  ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ལ་དགའ་ཞེན་བྱེད་དགོས་པའི་སློབ་གསོ་དང་ལམ་སྟོན་བྱས་ཏེ་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཟེར་བ་དེ་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་འཛུགས་དགོས་པ་དང་།  དེ་ལས་ལྡོག་པའི་བསམ་བློ་སྤེལ་ཆོག་མི་ཆོག་ཅེས་འཁོད་ཡོད།  དེར་བརྟེན།  ད་ཐེངས་ཀྱི་ཁྲིམས་ཡིག་དེས་མ་འོངས་པར་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ས་ཁུལ་གྱི་ཁྱིམ་ཚང་ནང་གི་ཉིན་རེའི་གོམས་གཤིས་དང་འཚོ་བའི་འགྲོ་སྟངས་དང་བཅས་པར་ཡང་ཤུགས་རྐྱེན་ངན་པ་ཐེབས་རྒྱུ་ཡིན་སྨོས་མེད་རེད། ཁྲིམས་འཆར་དེའི་ནང་མི་རིགས་འགྲོ་འོངས་དང་། མཉམ་འདུས། མཉམ་འདྲེས་བཅས་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས་སྐོར་འཁོད་ཡོད་པ་དེ་ནི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་རྒྱ་རིགས་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བའི་ཐབས་བྱུས་ཡིན་པ་དང་། དཔེར་ན། རྒྱ་རིགས་དང་བོད་རིགས་མཉེན་སྒྲིག་བྱས་ཚེ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཐོབ་ཐང་དང་བལྟ་སྐྱོང་བྱེད་པ། དེ་བཞིན་བོད་རིགས་སློབ་ཆེན་ཐོན་པའི་སློབ་མ་མང་པོ་ཞིག་རྒྱ་ནག་ནང་གི་ལས་ཁུངས་དང་བཟོ་ཚོང་ལས་རིགས་སོགས་སུ་ལས་བགོས་བྱེད་པ་སོགས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་རྣམས་སློབ་སྦྱོང་དང་། ལས་འཚོལ། གཉེན་སྒྲིག་སོགས་ཐབས་ལམ་ཅི་རིགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྒྱ་མི་རིགས་དང་མཉམ་འདྲེས་བྱེད་དུ་བཅུག་ནས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་རྣམས་རྒྱ་མི་རིགས་དང་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་དང་རྣམ་པ་དེ་དག་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུ་དེ་རེད། དེ་ལས་གལ་གནད་ཆེ་བ་ཞིག་ནི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ས་ཁུལ་གྱི་རིས་མེད་དགོན་སྡེ་ཁག་དང་གྲྭ་བཙུན་ཚོར་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་དོ་དམ་དང་དམ་དྲག་བྱས་ཏེ་རྩ་ཁྲིམས་དང་བཅའ་ཁྲིམས་ནང་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཆོས་དད་རང་དབང་མོས་ཟེར་བ་དེ་མིང་གི་ལྷག་མ་ཙམ་དུ་གྱུར་རྒྱུ་དེ་རེད།  དེ་ཡང་ད་ཐེངས་ཀྱི་ཁྲིམས་ཡིག་དེའི་ས་བཅད་ ༡༦ ནང་འཁོད་དོན། ཆོས་ཚོགས་ཁག་དང་། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་ཁང་།  ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ས་ཁག་གི་ནང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་འདུས་གྲུབ་ཀྱི་ལྟ་བ་བརྟན་པོར་འཛུགས་པའི་སློབ་གསོ་དང་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱས་ཏེ། ཆོས་ལུགས་ཀྲུང་གོ་ཅན་གྱི་ཁ་ཕྱོགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས་པ།  ཆོས་ལུགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཚམ་མཐུན་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས་པ། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལས་སྣེ་དང་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཚོར་རྒྱལ་གཅེས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སློབ་གསོའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་དགོས་ཅེས་འཁོད་ཡོད། མདོར་ན།  ད་ཐེངས་ཀྱི་ཁྲིམས་ཡིག་དེ་ནི་རྒྱ་གཞུང་རང་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་ཟེར་བའི་ལམ་ལུགས་དང་།  རྨང་གཞི་དེའི་ཐོག་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྲིམས་ཐོག་གི་ཁེ་དབང་དང་ཐོབ་ཐང་རྣམས་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་མེད་པ་བཟོ་བའི་ཐབས་བྱུས་ཅིག་ཡིན་སྟབས།  གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་རྣམས་ལ་ཆ་མཚོན་ནས་བཤད་ན།  རང་སྐྱོང་གི་ཁེ་དབང་མེད་པ་ཆགས་རྒྱུ་མ་ཟད།  མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། ཐ་ན་མཚོན་རྟགས་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཀྱང་མེད་པ་ཆགས་རྒྱུའི་ཉེན་ཁའི་གནས་སུ་ལྷུངས་ཡོད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ངེས་པར་དུ་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་པ་དང་། ཁྲིམས་བཟོ་དང་སྲིད་ཇུས་གཏན་འབེབས་ཀྱི་སྐབས་ལག་བསྟར་ནན་པོ་བྱས་ཏེ་བོད་མིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་འགན་སྲུང་ཡོང་རྒྱུར་ཁག་ཐེག་བྱེད་དགོས་པ་དང་།  རྒྱ་ནག་རང་ཉིད་ཙམ་མ་ཟད་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་ཚད་གཞི་དང་མཐུན་པའི་ཐོག་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་། ཤེས་ཡོན།  སྐད་ཡིག ཆོས་ལུགས། རིག་གཞུང་བཅས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་འགན་སྲུང་བྱེད་དགོས། བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་ངོས་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་གི་ངོ་བོར་གནོད་འཚེ་གཏོང་བའི་ཁྲིམས་དང་སྲིད་ཇུས་རྣམས་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་མི་རིགས་མཐུན་བསྒྲིལ་ཡར་ཐོན་སྐུལ་འཕེལ་ཟེར་བའི་ཁྲིམས་ཡིག་དེས་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་རང་སྐྱོང་གི་ཐོབ་ཐང་ལོངས་སུ་སྤྱོད་རྒྱུར་གནོད་འཚེ་ཆེན་པོ་བཟོས་ཡོད།

འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གིས་མི་རྣམས་གཉའ་གནོན་དང་བྲན་གཡོག་ལས་རྒྱལ་བའི་གདེང་སྤོབ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཆེས་མཐོའི་ལས་འཛིན་ Volker Türk  ཡིས་འདི་ལོའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཉིན་མོའི་གསུང་བཤད་ནང་།  ང་ཚོ་སུ་ཡིན་པ་དང་། གང་དུ་སྡོད་ཀྱི་ཡོད་པ། ལས་རིགས་གང་ཡིན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཚང་མའི་གཅིག་གྱུར་གྱི་མངོན་འདོད་ནི་བདེ་འཇགས་དང་། ཆེ་མཐོང། རང་དབང་བཅས་ཡིན་པ་གསལ་སྟོན་གནང་ཡོད། ཁོང་གི་གསུང་བཤད་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་བསྒྲགས་གཏམ་གྱི་གཞི་རྩའི་ཁས་ལེན་དག་ནན་བརྗོད་གནང་ཡོད། ཡིན་ནའང་བོད་ནང་ཆ་མཚོན་ན་ཁས་ལེན་འདི་དག་གྲུབ་རྒྱུར་ད་དུང་རྒྱང་ཐག་རིང་པོ་ཆགས་ཡོད། འཛམ་གླིང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཉིན་མོ་སྲུང་བརྩི་ཞུ་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར་། བོད་མིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་ཆེ་མཐོང་ལ་རྡོག་རོལ་གཏོང་བའི་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་རྐྱེན་པས་བོད་མིའི་གཞི་རྩའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནས་སྟངས་ཇེ་ཞན་ཇེ་སྡུག་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་པ་དང་།  འདས་པའི་ལོའི་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཇེ་སྡུག་དང། འཇིགས་སྣང་དང་བཙན་གནོན་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་བས་ཛ་དྲག་ཏུ་སོང་ཡོད།  བོད་མིའི་གཏམ་བརྗོད་དང་འདུ་འཛོམས།  ཆོས་དད་དང་རིག་གཞུང་རང་དབང་ལ་མུ་མཐུད་ནས་བཙན་གནོན་མྱོང་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། རིམ་པ་སྟར་གྱི་ལྟ་སྲུང་དང་བཀག་སྡོམ་གྱིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་རིག་གཞུང་གི་ངོ་བོ་མཚོན་ཐབས་སོགས་ཞི་བདེ་དང་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་དག་ཀྱང་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་ལ་ཉེན་ཁ་བཟོ་མཁན་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འདི་ལོ་གཅིག་པུར་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་གསལ་ཁ་མེད་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཉེས་འཛུགས་འོག་ནས་བཀག་ཉར་བྱས་ཡོད་ཅིང་། ཁོ་ཚོ་མང་པོ་ཞིག་ལ་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ལེན་བྱས་པར་ཉེས་ཆད་བཏང་ཡོད། བོད་མི་ཁེ་ལས་པ་རྡོ་རྗེ་བཀྲིས་ལགས་ཡུན་རིང་བཙོན་ཁང་ནང་མནར་གཅོད་ཚད་མེད་མྱངས་པའི་དབང་གིས་གཟུགས་པོའི་གནས་སྟངས་ཇེ་ཞན་ཇེ་སྡུག་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་པ་དང་།  ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་ནང་ཀིརྟི་དགོན་པའི་དགེ་ཤེས་ལྷ་རམས་པ་དཀོན་མཆོག་ཆོས་གྲགས་ལགས་འཇུ་བཟུང་བྱས་པ། ཟླ་བ་དེ་རང་ལ་བོད་ཀྱི་གཞས་པ་ཨ་སངས་ལགས་ཀྱིས་༸གོང་ས་མཆོག་དགུང་གྲངས་དགུ་བཅུར་ཕེབས་པའི་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་རྩི་ཞུ་བའི་གླུ་གཞས་བཏང་བ་ཙམ་གྱིས་འཇུ་བཟུང་བཀག་ཉར་བྱས་ཡོད། ཟླ་བ་དང་པོའི་ནང་བོད་ཀྱི་གྲོང་ཚོའི་འགོ་ཁྲིད་ཞིག་ཟླ་བ་ ༧ ཙམ་བཀག་ཉར་བྱས་རྗེས་འདས་གྲོངས་སོང་བ་དང་། བོད་མི་ ༢༠ ཙམ་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་ཡོད།  དེས་རྒྱ་གཞུང་གི་བཙན་གནོན་འཕྲུལ་ཆས་འོག་གི་བོད་མིའི་ཡ་ང་བའི་གནས་སྟངས་མཚོན་ཡོད། འཇིགས་སྣང་ཆེ་བའི་གནས་སྟངས་འདིས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་ལྟེ་གནས་ཁག་ལ་གནོན་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། དགོན་པར་དམ་དྲག་དང་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་སློབ་གསོར་སྟངས་འཛིན་བྱས་ཏེ། བོད་དང་བོད་མིའི་ངོ་བོ་དེ་གཞུང་འབྲེལ་གྱིས་ངོས་འཛིན་བྱས་པའི་སྒྲོམ་གཞིའི་ནང་དུ་འཇུག་ཐབས་བྱ་རྒྱུར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་ཡོད།བོད་མི་ཚོས་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་དང་ཞི་འཇམ་གྱི་འཐབ་རྩོད་། འགྱུར་བ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་རིང་ང་ཚོས་སྲུང་རྩི་ཞུ་བཞིན་པའི་རིན་ཐང་གི་ལྟ་བ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འདི་ལོའི་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་ནས་འགོ་འཛུགས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཉིན་མོ་སྲུང་རྩིའི་ཆེད་འདི་ག་ལྟེ་གནས་ཁང་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ལེན་པ་བོད་མི་དྲུག་གི་གནས་སྟངས་ངོ་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།  ཁོ་ཚོའི་ཁྲོད་འགའ་ཤས་ལ་ཡུན་རིང་གི་བཙོན་འཇུག་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་ཡོད་པ་དང་། འགའ་ཞིག་ལ་ཚེ་བཙོན་གྱི་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་ཡོད། ཁོ་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཁོ་ཚོའི་སྙིང་སྟོབས་དང་བློས་གཏོང་ལ་གུས་བཀུར་དང་དྲན་གསོ་བྱས་ཏེ། ཆ་རྐྱེན་གང་ཡང་མེད་པར་འཕྲལ་དུ་གློད་གྲོལ་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད། ལྟེ་གནས་ཁང་གི་ངོས་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་མིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྡོག་རོལ་གཏོང་བཞིན་པར་འགན་འཁུར་དུ་འཇུག་དགོས་པ་དང་། རྒྱ་ནག་དང་ཕྱོགས་ཚང་མའི་འབྲེལ་ལམ་གྱི་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གཙོ་གནད་དུ་འཇོག་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།  རྒྱ་སྐྱེད་འགྲོ་བཞིན་པའི་རྒྱ་ནག་གི་དབང་འཛིན་རིང་ལུགས་དེས་བོད་ནང་གི་རང་དབང་དང་།  མང་གཙོ།  འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སོགས་འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་པོའི་རིན་ཐང་ལ་ཉེན་ཁ་བཟོ་བཞིན་ཡོད་པར་བརྟེན།  འགག་རྩའི་དུས་སྐབས་འདིར་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནས་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་རྩ་དོན་འདི་དག་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། མདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཀྱིས་བོད་མི་དང་མཉམ་དུ་ལངས་དགོས།

རྒྱལ་སྤྱིའི་མནར་གཅོད་འགོག་པའི་ཉིན་མོ་སྲུང་རྩི་དང་བསྟུན་ནས་བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་ནས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་དང་། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་མཁན། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ལེན་གནང་མཁན་ཚོའི་སྙིང་སྟོབས་ལ་གུས་འདུད་ཞུ་བཞིན་ཡོད། འདི་ལོའི་དུས་དྲན་དེ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་མནར་གཅོད་འགོག་པའི་ཚོགས་ཆུང་ལ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ ཟླ་ ༢ པར་སྙན་ཞུ་ཐེངས་དྲུག་པ་སྤྲད་རྗེས་དུས་ཚོད་ཕྱིར་འགྱངས་བྱས་ཏེ་ལོ་ལྔ་ལྷག་སོང་བ་དང་སྐབས་འཁེལ་ཡོད། སྙན་ཐོ་དེས་མནར་གཅོད་འགོག་ཐབས་ཀྱི་ཁྲིམས་དང་སྒྲིག་གཞི་མང་པོར་བསྒྱུར་བཅོས་བཏང་ལུགས་འཁོད་ཡོད་ཀྱང་། བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་གཏན་ནས་ཁས་ལེན་བྱེད་ཐབས་མེད། མནར་གཅོད་དེ་དག་སྔར་བཞིན་བཀག་སྡོམ་ཅན་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ལག་ལེན་བྱེད་པའི་བྱ་སྤྱོད་གཅིག་ཆགས་ཡོད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་དྲི་རྩད་བྱེད་པ་དང་། མནར་གཅོད་ཀྱིས་ངོས་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུ། ཁྲིམས་རྩོད་པའི་ལྟ་སྐུལ་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུ་སོགས་ཁས་ལེན་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། བོད་ནང་སྔར་བཞིན་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་གནས་བབ་ཧ་ཅང་ཞན་པོ་ཡིན་པ་དང་། སྲུང་སྐྱོབ་དང་ལག་བསྟར་ཞན་པོ་ཡིན་པའམ་ཐ་ན་གཏན་ནས་ལག་ལེན་བྱེད་ཀྱི་མེད།  བཀག་ཉར་བྱས་པའི་བོད་མི་རྣམས་དུས་ཡུན་རིང་པོར་ཁེར་རྐྱང་གི་བཙོན་འཇུག་བྱེད་པ་དང་།  ལུས་སེམས་གཉིས་ཀར་གནོད་འཚེ་བཏང་ནས་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ངོས་ལེན་བྱེད་དུ་འཇུག་པ། ནང་མི་དང་ཁྲིམས་རྩོད་པར་བཀག་ཉར་གྱི་དུས་རིམ་ནང་ཐོབ་ཐང་སྤྲོད་མི་ཆོག་པ།  དེ་བཞིན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇག་ལ་ཉེན་ཁ་བཟོ་བ་དང་གསང་བ་ཕྱིར་གྱར་བྱས་པའི་ཉེས་མིང་འོག་གསང་བའི་ཐོག་ནས་ཁྲིམས་བཤེར་དང་། ཡང་ན་ཁ་གསལ་མེད་པར་ཁྲིམས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་གཞུང་གི་སྙན་ཐོའི་ནང་བཀག་ཉར་བྱས་པའི་མི་སྣའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཡར་རྒྱས་ཆེད་ལག་བསྟར་ཁང་ ༣༠༠༠ ལྷག་ཙམ་གསར་འཛུགས་བྱས་ལུགས་འཁོད་ཡོད་ཀྱང་། བོད་ནང་དེ་ལྟ་བུའི་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་ནང་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སོང་ཡོད།བྱ་སྤྱོད་འདི་དག་ནི་སྙན་ཐོའི་ནང་གི་དྲང་བདེན་དང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ཁེ་དབང་དང་ཐོབ་ཐང་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱེད་པའི་བརྗོད་གཞི་དང་ཡོངས་སུ་འགལ་བ་ཆགས་ཡོད། འདི་ག་བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་ངོས་ནས། བོད་མིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་རྩིས་མེད་རྡོག་རོལ་བཏང་བའི་གནས་ཚུལ་དག་མུ་མཐུད་ནས་ཟིན་ཐོར་འགོད་བཞིན་ཡོད། སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་བདེ་ལེགས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་། ལྷ་མོ། ཉེ་ལམ་སྤྲུལ་སྐུ་ཧཱུྃ་དཀར་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་བཀག་ཉར་འོག་ནས་འདས་གྲོངས་སོང་བ་དེས་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་ཇི་འདྲ་ཡིན་པ་གསལ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།  ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ལ་སྣེ་ཁྲིད་དང་། ཆོས་ལུགས་ཟབ་འགྲེལ།། སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་སོགས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་བའི་དབང་གིས་བཀག་ཉར་བྱས་པ་དང་། བཟོད་གླག་བྲལ་བའི་མནར་གཅོད་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་རྐྱེན་ལམ་དུ་སོང་ཡོད། བོད་ནང་གི་མནར་གཅོད་ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་ཉེས་ཆད་གཅོད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་། བོད་དང་བོད་མིའི་ངོ་བོ་རྩ་མེད་བཟོ་བ་དང་། བལྟ་སྤྱོད་མི་མཐུན་པ་དག་བཀག་སྡོམ་བྱས་ཏེ་འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཤིག་ཆགས་ཡོད་སྟབས། ངེད་བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་ངོས་ནས། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནས་བོད་ནང་གི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་རྣམས་ཆ་རྐྱེན་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐོག་ནས་འཕྲལ་དུ་གློད་བཀྲོལ་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད་ལ། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་གྱི་མི་སྣ་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགོད་པ་རྣམས་བོད་ནང་བཀག་སྡོམ་མེད་པའི་ཐོག་ནས་འགྲོ་བསྐྱོད་ཆོག་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད། མནར་གཅོད་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་བཤད་ན། ནག་ཉེས་ཚབས་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་གི་བོད་མིར་མནར་གཅོད་གཏོང་བ་དེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཆིངས་ཀྱི་འགན་ཁྲིར་འགལ་འཛོལ་བྱས་པ་དང་། བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་མྱོང་བཞིན་པའི་ལམ་ལུགས་ཅན་གྱི་གཉའ་གནོན་གྱི་གནས་སྟངས་གསལ་སྟོན་བྱས་ཡོད།

ལོ་རེའི་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་ནི་པཎ་ཆེན་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་དང་ཡབ་ཡུམ་སྐུ་འཁོར་ལྷན་རྒྱས་རྒྱ་གཞུང་གིས་བཙན་ཁྲིད་བྱས་པའི་ཉིན་མོ་ཞིག་རེད། སྐབས་དེ་དུས་ཁོང་ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་ལོ་ན་ཆུང་ཤོས་ཀྱི་བཙོན་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་ཅིང་།  ད་བར་མི་ལོ་ཧྲིལ་པོ་ ༣༠ འདས་ཟིན་ཀྱང་། ཁོང་དང་ཁོང་གི་ཡབ་ཡུམ་སྐུ་འཁོར་ལྷན་རྒྱས་ཀྱི་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཡིན་པ་སུས་ཀྱང་ཤེས་རྟོགས་མེད་ལ། གང་དུ་ཡོད་མེད་ཙམ་ཡང་ཤེས་རྟོགས་མེད་པར་ལུས་ཡོད། ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་སྐབས་དེར་དགུང་གྲངས་ལ་ ༦ ལ་ཕེབས་པའི་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས་རྗེས་ཀྱི་ཉིན་གསུམ་པ་སྟེ། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༥ ཟླ་ ༥ ཚེས་༡༧ ཉིན་ཁོང་དང་ཁོང་གི་ཡབ་ཡུམ་སྐུ་འཁོར་དང་བཅས་པ་བོད་ལྗོངས་ནག་ཆུ་ལྷ་རི་རྫོང་ནས་བཙན་ཁྲིད་ཀྱིས་ད་བར་ཁོང་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཇི་ཡིན་ཤེས་རྟོགས་མ་ཐུབ་པར་ལུས་ཡོད། དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སོང་བ་ནི། རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཁྲིམས་ལུགས་དང་འགལ་བ་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་རང་ཉིད་ཀྱི་བྱིས་པའི་ཐོབ་ཐང་གི་བཅའ་ཁྲིམས་བཅས་དང་འགལ་ཡོད།  འདས་པའི་མི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་གསུམ་ཙམ་གྱི་རིང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མའི་རང་དབང་ཡོད་ཚད་བཙན་འཕྲོགས་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། ད་དུང་མི་སྤྱིར་བཏང་དང་འདྲ་བར་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བཞིན་ཡོད་ལུགས་ཀྱི་ངེས་གཏན་མེད་པའི་སྐད་ཆ་ཁོ་ན་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ལོའི་ཟླ་ ༡ པའི་ཚེས་ ༢༨ ཉིན་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་མཆོག་གཞིས་རྩེ་བདེ་ཆེན་སྐལ་བཟང་ཕོ་བྲང་དུ་དགོངས་པ་རྫོགས་པ་དང། སྐབས་དེར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་མགོན་པོ་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་ཡིན་པའི་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་གནང་ཕྱོགས་ཐད་བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ལམ་སྲོལ། ལྷག་པར་དུ་གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པའི་དམིགས་བསལ་གྱི་འགན་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་གནང་ཕྱོགས་ཐད་རྒྱ་གཞུང་དང་མཉམ་ལས་ཀྱིས་ཡང་སྲིད་འཕྲུལ་བྲལ་ཡོང་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་ཡོད་རྒུ་གནང་ཡང་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་སོ་སོའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཁོ་ནར་བསམ་བློ་བཏང་ནས་དོན་སྙིན་ལྡན་པའི་འབྲས་བུ་ཞིག་ཐོན་མེད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་བཀྲིས་ལྷུན་དགོན་པས་༸གོང་ས་མཆོག་ལ་ཡང་སྲིད་མྱུར་བྱོན་འཕྲུལ་ཡོང་བའི་བསྔོ་སྨོན་སྐྱབས་ཞུ་ཕུལ་ཡོད །སྐབས་དེར་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བློན་ལི་ཧྤང་གི་མིང་ཐོག་ནས་དོན་ཚན་གསུམ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད་པ་སྟེ། གདུང་རྟེན་བཞེངས་ཕྱོགས་དང་། སྐུ་གདུང་སྲུང་སྐྱོབ་ཞུ་ཕྱོགས། ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་ཞུ་ཕྱོགས་བཅས་རེད། དོན་ཚན་དེ་དག་ལས་གལ་གནད་ཆེ་ཤོས་ནི་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་ཞུ་ཕྱོགས་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་ཐུགས་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཡང་སྲིད་རྒྱལ་ནང་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་དགོས་པ་ལས་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་མི་རུང་བའི་ཐག་གཅོད་བྱས་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ ལོ་ནས་བཟུང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བཀྲིས་ལྷུན་དུ་ཚོགས་འདུ་རིམ་པར་སྐོང་འཚོགས་ཀྱིས་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་ཞུ་རྒྱུ་དེ་གསེར་འབུམ་བཀྲུག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་པའི་སློབ་གསོ་སྤེལ་བ་དང་། སྐབས་དེར་བཀྲས་ལྷུན་དགོན་པར་དགེ་འདུལ་ཞལ་གྲངས་ ༨༠༠ ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་ཚང་མས་ཞལ་ཁ་གཅིག་གྲགས་ཀྱིས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྒྱུན་སྲོལ་དང་། རྒྱལ་བ་ཡབ་སྲས་གཉིས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བར་གཞིགས་ནས་༸གོང་ས་མཆོག་ལ་སྐྱབས་འཇུག་ཞུ་དགོས་ཞེས་སྐབས་དེའི་ལས་དོན་རུ་ཁག་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་གསེར་འབུམ་དཀྲུག་ན་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་གསལ་འགྲེལ་བྱས། དེ་དང་ཕྱོགས་སྐབས་དེའི་བཀྲས་ལྷུན་དགོན་གྱི་བསྟན་བདག་བླ་ཆེན་བྱ་བྲལ་རིན་པོ་ཆེས་ཀྱང་བཀྲས་ལྷུན་དགོན་པའི་གྲྭ་མང་གི་ཐུགས་རེ་དང་། རྒྱལ་བ་ཡབ་སྲས་གཉིས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ། ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་དངོས་བཅས་ལ་གཞི་བཅོལ་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་སྙན་ཞུ་རིམ་པར་ཕུལ་ཡོད། མཐར་བྱ་བྲལ་རིན་པོ་ཆེས་གཙོས་པའི་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་ཚོགས་ཆུང་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་གཞུང་འབྲེལ་ཐོག་༸གོང་ས་མཆོག་ལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༥ ཟླ་ ༢ པར་སྐོང་འཚོགས་བྱས་པའི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་གི་ཐོག་བྱ་བྲལ་རིན་པོ་ཆེས་ད་བར་ང་ཚོས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་༸གོང་ས་མཆོག་ནས་ངོས་འཛིན་ཡོང་བའི་སྐྱབས་འཇུག་ཞུ་རྒྱུའི་ཐད་ཚང་མས་ཐུགས་འདུ་གཅིག་དང་ཞལ་གཅིག་གྲགས་ཡིན་པ་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་རྗེས་རེད། ད་དུང་ང་ཚོས་སྔར་ལས་ཀྱང་ཛ་དྲག་ཅིང་གདོང་གཏུགས་བྱེད་དགོས་པའི་གནད་དོན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་འཕྲད་རྒྱུ་ངེས་གཏན་ཡིན་པས། ཚང་མས་མུ་མཐུད་དམ་ཚིག་ཟོང་ཁ་གཅིག་སྒྲིལ་གྱིས་ཕྱིར་བཤོལ་མཛད་རྒྱུ་མེད་པའི་སློབ་གསོ་གནང་། མཐར་ལོ་དེའི་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༤ ཉིན་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བོད་ནག་ཆུ་ལྷ་རི་རྫོང་ཁོངས་སྐྱེད་བྱེད་དཀོན་མཆོག་ཕུན་ཚོགས་དང་། སྐྱེད་མ་བདེ་ཆེན་ཆོས་སྒྲོན་ཟུང་གི་ཁྱིའུ་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས་པའི་གཏམ་བཟང་ཨ་རིའི་རྒྱུང་འཕྲིན་བརྒྱུད་ནས་བོད་ཀྱི་ས་གནས་གང་སར་བསྒྲགས། ཉིན་དེ་རང་དུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་དང་ཡབ་ཡུམ་སྐུ་འཁོར་བཅས་པར་དམ་དྲག་བྱས་པ་དང་། ཚེས་༡༥ ཉིན་བྱ་བྲལ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཁོང་གི་དྲུང་ཡིག་བྱམ་པ་ཅུང་ལགས། ཞབས་ཞུ་བ་བཀྲིས་བཅས་ཁྲན་ཏུའུ་གནམ་ཐང་དུ་འཇུ་བཟུང་བྱས་པ་དང་། བོད་ས་ཡོངས་སུ་དམ་དྲག་གི་བསྐངས། གཞིས་རྩེ་དང་། ལྷ་ས། ནག་ཆུ་བཅས་སུ་མི་གསུམ་ལྷག་འཛོམས་མི་ཆོག་པའི་བཀོད་ཁྱབ་བསྒྲགས། ཚེས་ ༡༧ ཉིན་ནས་བཟུང་གཞིས་རྩེ་ས་གནས་སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་དང་།  ཆོས་དོན་ལས་ཁུངས། འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་ལས་ཁུངས། བདེ་འཇགས་ལས་ཁུངས། ཉེན་རྟོག་ལས་ཁུངས་བཅས་ཀྱི་ལས་དོན་རུ་ཁག་གི་མི་སྣ་དང་། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་རག་སྡིས་དང་རྒྱལ་མཚན་ནོར་བུ་བཀྲིས་ལྷུན་པོའི་དགོན་པར་ཡོང་ནས་༸གོང་ས་མཆོག་ནས་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་པན་ཆེན་གྱི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་གནང་བ་ཁྲིམས་འགལ་ཡིན་པས་རྩིས་མེད་གཏོང་དགོས་པའི་སློབ་གསོ་བསྟུད་མར་སྤེལ་བ་དང་། ཉེན་རྟོག་པ་དང་གསང་ལས་མི་སྣས་མཚན་མོ་གྲྭ་ཤག་ནང་འཛུལ་ནས་དགེ་འདུན་པ་ ༢༧ འཇུ་བཟུང་བཙོན་འཇུག་བྱས་ཡོད། དུས་དེ་ནས་བཟུང་པཎ་ཆེན་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་དང་། ཡབ་ཡུམ་སྐུ་འཁོར་ལྷན་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་ཁ་བྲལ་བ་ལྟར་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སོང་ནས་ད་བར་མི་ལོ་ཧྲིལ་པོ་ ༣༠ འདས་ཟིན། པཎ་ཆེན་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་བ་ནི་བོད་རྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་བྱེད་དབང་བཙན་འཕྲོག་བྱས་པའི་དཔེ་མཚོན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད།  བོད་མིའི་ཆོས་དད་རང་དབང་ལ་བཙན་གནོན་ཇི་ཙམ་གཏོང་གི་ཡོད་པའི་དཔང་རྟགས་གསོན་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཆགས་ཡོད་ལ།  དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་དང་ཡབ་ཡུམ་སྐུ་འཁོར་དང་བཅས་པའི་མི་ལུས་རང་དབང་བཙན་འཕྲོག་བྱས་པའི་ནག་ཉེས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། གྱོད་གཞི་འདི་ནི་གནད་དོན་གཅིག་གི་སྟེང་ནས་ཆོས་དད་དང་། ཆབ་སྲིད། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་བཅས་པ་ཡོད་ཚད་བཙན་འཕྲོག་བྱས་པའི་དཔེ་མཚོན་ཞིག་ཆགས་ཡོད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་ཐེ་ཇུས་བྱེད་དགོས་དོན་ནི། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་གསལ་པོ་ཡོད་པ་སྟེ།  དེ་ཡང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྤྲུལ་སྐུ་གཅིག་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་ཐུབ་ན་དགོན་པ་གཅིག་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་ཐུབ་པ་དང་། དགོན་པ་གཅིག་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་ཐུབ་ན་ལུང་པ་གཅིག་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་ཐུབ་པའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་ཆེད་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་སྤྲུལ་སྐུའི་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དམར་ཤོག་ཚོགས་པས་སྟངས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེའི་ནང་དུའང་སྤྲུལ་སྐུ་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་གྱི་རིམ་པ་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ཡོད་པ་དང་། རྒྱལ་བ་ཡབ་སྲས་ལྟ་བུའི་རིམ་པ་མཐོ་ཤོས་རྣམས་ཐད་དཀར་རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་ནས་སྟངས་འཛིན་བྱེད་པ་དང་། རིམ་པ་འབྲིང་བ་རྣམས་ཞིང་ཆེན་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སོ་སོས་སྟངས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འདས་པའི་མི་ལོ་གསུམ་བཅུའི་རིང་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་སྲིད་གཞུང་།  གྲོས་ཚོགས། གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་ཁག་ནས་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྟངས་ཁ་གསལ་ཡོང་ཆེད་རྣམ་པ་འདྲ་མིན་གྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་གཞུང་ལའང་དེ་དོན་འབོད་སྐུལ་རིམ་པ་ཞུས་ཡོད་ཀྱང་ད་བར་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཤིག་ཐོན་མེད།  དཔེར་ན། ཉེ་ལམ་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༨ ཉིན་ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ནས་བོད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་གྲོས་ཆོད་གཅིག་བཞག་ཡོད་པ་དེའི་ནང་དུའང་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མའི་སྐོར་གླེང་སློང་ཁ་གསལ་གནང་ཡོད་། འདི་ག་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་ངོས་ནས་ཚོར་ཤུག་དྲག་པོས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་སྲིད་གཞུང་ནས་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་སྒོ་ནས་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་དང་ཡབ་ཡུམ་སྐུ་འཁོར་ལྷན་རྒྱས་གང་དུ་ཡོད་པ་དང་། གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཡིན་པ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཆ་རྐྱེན་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐོག་ནས་གསལ་ཁ་གཏོད་དགོས་པའི་གནོན་ཤུགས་སྤྲོད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།

དེ་རིང་བཙན་དབང་འོག་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་བའི་མནར་གཅོད་ཕོག་མཁན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཉིན་མོ་ཐེངས་ ༤༡ པར་འདི་ག་བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་གིས་ཆོས་ལུགས་དད་མོས་མི་འདྲ་བ་དང་རིག་གཞུང་གི་ངོ་བོ་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་རྒྱ་གཞུང་གིས་བཙན་དབང་འོག་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་བཏང་བ་དང་། གང་བྱུང་འཇུ་བཟུང་བྱས་པ། རྡུང་རྡེག་སྡུག་སྦྱོང་བཏང་བ་སོགས་མནར་གཅོད་ཕོག་མཁན་རྣམས་དང་འབྲེལ་ཡོད་ནང་མི་ཡོངས་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།  རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྡོག་རོལ་གཏོང་བཞིན་པ་དེར་མངོན་གསལ་དོད་པོས་སྣང་མེད་བྱས་ཤིང་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནས་དེ་འབྲེལ་གྱི་ཐལ་སྤྱོད་ཐེར་འདོན་བྱས་པ་དག་ཀྱང་སྣང་མེད་དུ་བཞག་པ་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་གི་ཉེས་དོན་གཏུག་བཤེར་གྱི་ཁྲིམས་ཡིག་བསྐྱར་བཅོས་བཏང་སྟེ་བཙན་དབང་འོག་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གཏོང་བའི་སྦྱོར་བ་དེ་ཉིད་ཁྲིམས་མཐུན་དུ་བཟོས་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ལོའི་ཟླ་ ༣ པའི་ནང་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཟེར་བས་ལོ་འཁོར་ཚོགས་འདུའི་སྐབས་ཁྲིམས་ཡིག་བསྐྱར་བཅོས་དེ་ལ་མང་མོས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། རྒྱ་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་མཁན་རྣམས་དམིགས་འབེན་དུ་བཟུང་ནས་གཞུང་ངོས་ནས་མུ་མཐུད་བཙན་དབང་འོག་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གཏོང་རྒྱུའི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་བར་མཐུན་འགྱུར་བྱས་ཡོད། བསྐྱར་བཅོས་བྱས་པའི་ཁྲིམས་ཡིག་གི་དོན་ཚན་ ༧༣ པས་བོད་མི་ཚོར་གོ་དོན་གསལ་ཁ་མིན་པའི་“རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་”དང་འབྲེལ་བའི་ཉེས་མིང་བཀལ་ཏེ་གསང་བའི་སྒོ་ནས་འཇུ་བཟུང་བཀག་ཉར་བྱ་རྒྱུའི་དབང་ཆ་སྤྲད་ཡོད། དེས་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གོང་བུ་ཆིག་སྒྲིལ་དང་བརྟན་རླིང་ལ་ཉེན་ཁ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་པའི་བོད་མི་ཚོར་”ཁྲིམས་མཐུན་“ཡིན་ཟེར་ནས་འཇུ་བཟུང་བྱེད་པ་བརྒྱུད་གཞུང་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་བསམ་ཚུལ་འདོན་མཁན་དང་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་མཁན་རྣམས་ལ་དྲག་གནོན་བྱ་རྒྱུའི་ཆོག་མཆན་སྤྲད་ཡོད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་འོག་ཏུ་བཙན་དབང་འོག་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་བའི་གནས་ཚུལ་གྱི་གྲངས་ཚད་དངོས་ཤེས་རྒྱུར་དྲྭ་ལམ་གྱི་གནས་ཚུལ་སྟངས་འཛིན་དང་དྲྭ་འགོག་ལྕགས་རི་བཙུགས་ནས་གནས་ཚུལ་འགྲོ་འོང་ཐད་བཀག་བསྡོམས་ཆེན་པོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས་འགོག་རྐྱེན་བཟོས་ཡོད་ནའང་། མ་མཐའི་གྲངས་ཚད་དུ་བརྩི་ཆོག་པའི་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་གྲངས་ཐོར་བལྟས་ནས་གནས་བབ་ཧ་ཅང་ཛ་དྲག་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་ཡོད་པ་གསལ་པོར་རྟོགས་ཐུབ། རྒྱ་གཞུང་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ནས་ ༢༠༢༡ བར་མི་གྲངས་ ༥༣,༠༠༠ ནས་ ༩༠,༠༠༠ བར་ལ་གཏན་འཁེལ་བྱས་པའི་གནས་ཡུལ་དུ་བཀག་ཉར་ Residential...

དེ་རིང་ནི་༧པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་ཡབ་ཡུམ་དང་བཅས་པ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འཇུ་བཟུང་བཙན་ཁྲིད་བྱས་ཏེ་བཙན་དབང་འོག་གར་སོང་ཆ་མེད་ཀྱི་གནས་སུ་བཅུག་ནས་མི་ལོ་ ༢༩ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་དུ་འཁེལ་ཡོད། འདས་པའི་ ༢༩ རིང་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་བོད་མི་ཚོ་དང་སྤྱི་རྒྱལ་སྤྱི་ཚོགས། རྒྱལ་ཁབ་མང་པོའི་སྲིད་གཞུང་། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སོགས་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་༧པཎ་ཆེན་ཆུང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེའི་གནས་བབ་སྐོར་གསལ་བཤད་ཡང་དག་དགོས་པ་དང་ཁོང་ཉིད་བཙོན་ལས་མྱུར་དུ་གློད་བཀྲོལ་གཏོང་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་དང་ལས་འགུལ་ཆགས་མེད་དུ་སྤེལ་ཡང་ད་བར་རྒྱ་གཞུང་གིས་ཁོང་གི་གནས་བབ་སྐོར་ལ་གསལ་བཤད་ཁུངས་བཙན་ཞིག་ཀྱང་བྱས་མེད་པ་ཤིན་ཏུ་བློ་ཕམ་པའི་རྒྱུ་ལས་མ་འདས།  བོད་དུ་སྔ་མོ་ནས་༧རྒྱལ་པཎ་རྣམ་གཉིས་བར་ཕན་ཚུན་གྱི་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་གནང་སྲོལ་ཡོད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་ལམ་ལུགས་བཞིན་ཕྱི་ལོ ༡༩༩༥ ལོའི་ཟླ་ ༥ པའི་ཚེས་ ༡༤ ཉིན་༧གོང་ས་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ནག་ཆུ་ལྷ་རི་རྫོང་ནས་ཡིན་པའི་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་༧པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པར་ངོས་འཛིན་གསལ་བསྒྲགས་མཛད་ཅིང་མཚན་ལ་བསྟན་འཛིན་དགེ་འདུན་ཡེ་ཤེས་འཕྲིན་ལས་ཕུན་ཚོགས་དཔལ་བཟང་པོ་ཞེས་གསོལ། ཕྱི་ཚེས་ ༡༥ ཉིན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ངོས་འཛིན་མཛད་པར་ངོས་ལེན་མེད་པའི་བསྒྲགས་གཏམ་སྤེལ་ཏེ་བོད་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་དུ་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་བླ་ཆེན་ཁག་གི་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་གནང་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ལ་རྡོག་རོལ་བཏང་།  ཡིད་སྐྱོ་བོ་ཞིག་ལ་ཉིན་གསུམ་ཙམ་ལས་མ་འགོར་བར་ཕྱི་ཟླ་ ༥ པའི་ཚེས་ ༡༧ ཉིན་༧པཎ་ཆེན་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་ཡབ་ཡུམ་དང་བཅས་པ་རྒྱ་གཞུང་གིས་འཇུ་བཟུང་བཙན་ཁྲིད་བྱས་པས་དེ་ནས་བཟུང་འདས་པའི་མི་ལོ་ ༢༩ རིང་ཁོང་རྣམས་ཀྱི་གནས་བབ་ཤེས་རྟོགས་མི་ཐུབ་པར་གྱུར་ནས་བཙན་དབང་འོག་གར་སོང་ཆ་མེད་ཀྱི་གནས་སུ་ལྷུང་།  འཁྲུལ་མེད་ཡང་སྲིད་ཆེད་དུ་དཀའ་ཚེགས་ཡོད་ཚད་གདོང་ལེན་གནང་མཁན་གྱི་བྱ་བྲལ་རིན་པོ་ཆེ།  རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པས་༧པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་གོང་མའི་སྐུ་འཁོར་ཉེ་ས་བྱ་བྲལ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་༧པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཡང་སྲིད་འཚོལ་ཞིབ་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་གཙོར་བསྐོས། རྒྱ་གཞུང་གིས་བསྐོ་བཞག་བྱས་མིན་ལ་མ་བལྟོས་པར་ཁོང་གིས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་མེད་ཅིག་སྲོལ་རྒྱུན་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་གཞིར་བཟུང་ཡོང་ཐབས་སུ་ལྡི་ལིའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ཁང་གི་ཕྱི་འབྲེལ་བརྒྱུད་ལམ་སོགས་བརྒྱུད་ནས་༧གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་དུ་ཡིག་འབྲེལ་གནང་།...

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ལོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སྤྱི་ཁྱབ་ལྷན་ཁང་གིས་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁོངས་ཀྱི་གསར་འགོད་རང་དབང་དང་རྩ་དོན་འགན་སྲུང་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་མ་གཏོང་ཆེད་དུ་ལོ་རེའི་ཕྱི་ཟླ་ ༥ པའི་ཚེས་ ༣ དེ་ཡང་འཛམ་གླིང་གསར་འགོད་རང་དབང་ཉིན་མོར་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་ལྟར་འདི་ག་བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་ལྷན་དུ་འཛམ་གླིང་གསར་འགོད་ཉིན་མོ་སྲུང་བརྩི་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།  བོད་ནང་དུ་རྒྱ་གཞུང་གིས་གནས་ཚུལ་ཁྱབ་སྤེལ་ལ་བཀག་སྡོམ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པས་གསར་འགོད་རང་དབང་དང་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་སོགས་ལ་རྡོག་རོལ་ཚབས་ཆེན་ཐེབས་ཡོད། རྒྱ་གཞུང་གིས་གསར་འགོད་པ་མང་པོ་བཙོན་དུ་བཅུག་པ་དང་བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་རྟོག་ཞིབ་ཆེད་རང་དབང་ལྡན་པའི་གསར་འགོད་པ་ཡོང་རྒྱུའི་ཆོག་མཆན་མི་སྤྲོད་པ་སོགས་ཕྱི་ནང་གི་གསར་འགོད་ལས་རིགས་ལ་ཕྱོགས་མང་དག་ནས་འགོག་རྐྱེན་བཟོས་ཡོད།  རྒྱ་གཞུང་གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགོད་པ་རྒྱ་ནག་གི་དབང་བསྒྱུར་ས་ཁུལ་གང་སར་ཡོང་ཆོག་ཚུལ་བཤད་ཡོད་ཀྱང་།  བོད་དུ་གསར་འགོད་པ༷་འགྲོ་རྒྱུ་ད་དུང་ཤིན་ཏུ་དཀའ་ཁག་ཆེ་བར་གྱུར་ཡོད། རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་Foreign Correspondents’ Club of Chinaཀྱིས་སྤེལ་བའི་ལོ་འཁོར་སྙན་ཐོ་ལྟར་ན་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༣ ལོར་བོད་ནང་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགོད་པ་གཅིག་མ་གཏོགས་བཏང་མི་འདུག་ལ་བོད་ནང་དུ་འགྲོ་བར་ཆོག་མཆན་ཐོབ་དཀའ་བ་ཙམ་མིན་པར་གསར་འགོད་པ་སྒེར་ལ་འཇིགས་སྐུལ་དང་ཉེན་བརྡ་གཏོང་བའི་གནས་ཚུལ་ཡང་འབྱུང་གི་ཡོད་པ་རེད། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་གསར་འགོད་རང་དབང་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་པ་ཚད་བཀག་མེད་པའི་སྙན་སྒྲོན་པ་ Reporters Without Borders ཞེས་པའི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༣ ལོའི་འཛམ་གླིང་གསར་འགོད་རང་དབང་གྲངས་བཤེར་གྱི་སྙན་ཐོ་ལྟར་ན་རྒྱ་ནག་ནི་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་རྗེས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ ༡༨༠...